Hôm nay là ngày 30 tháng 4, năm 2026. Cộng đồng người Việt TNCS tại Hoa Kỳ cũng như tại nhiều nơi trên thế giới tụ họp để tiếc thương ngày miền Nam Việt Nam mất vào tay Việt cộng. Nhưng riêng tại Hoa Kỳ năm nay thì cộng đồng người Mỹ gốc Việt lại có thêm một vấn đề “to lớn” hơn là vấn đề tưởng niệm 30 tháng 4: đó là vấn nạn “pro” hay “con” tổng thống Donald Trump.

Không biết nói sao, không biết viết gì để bằng hữu và độc giả hiểu được sự xúc động đến liệm người trong tôi trước cảm tình và sự thương mến mà tôi đã nhận được trong mấy qua kể từ khi www.Saigonweeklyonline.com lên sóng. Nhưng có hai trường hợp mà có lẽ tôi sẽ nhớ mãi trong đời: phản ứng của một người bạn lớn tuổi, đến với tôi từ những ngày đầu khi tôi bước chân vào làng báo và một cô độc giả mới quen. Người bạn lớn tuổi của tôi bây giờ đã già, đã yếu. Khi nhận được tin nhắn,  chị gọi cho tôi mà không nói được một lời nào, chỉ có khóc. Lúc đầu tôi hơi hoảng, tôi không hiểu chuyện gì xảy ra cho chị. Chị tức tủi vài phút sau mới nói được là chị mừng khi thấy tôi trở lại công việc viết lách mà chị hằng mong đợi. Vì “mỗi dòng chữ em viết ra chị chừng như nghe tiếng thở dài của em trong đó. Dù đó là tình yêu thương cá nhân hay tình yêu thương đất nước.”. Sau cùng, tôi lại phải là người trấn an chị và như mọi lần, lại phải ...  “ chị quên rằng em là ... mẹ “thằng” Du à.” Tôi là một người mẹ đơn thân nuôi con nơi xứ người, khi các con tôi còn nhỏ, có muốn rơi lệ đến đâu thì cũng phải đợi cho đến lúc thằng con trai đi ngủ rồi hẳn hay. Chỉ vì sợ, “ông con trai còn mau nước mắt hơn mẹ”.

Trong chương trình podcast mới nhất mang tên "Triggered" do Donald Trump Jr. chủ trì, Dr. Mehmet Oz, một nhân vật truyền hình từng được Tổng thống Trump chọn để lãnh đạo Trung tâm Dịch vụ Medicare và Medicaid đã tiết lộ một quan điểm “khác thường” của Tổng thống Trump về vấn đề sức khỏe: "Tổng thống Trump lập luận rằng Diet Coke rất tốt cho ông ấy, bởi lẽ nếu đổ nó lên cỏ thì loại nước này sẽ làm cỏ chết và do đó, chắc chắn nó cũng sẽ tiêu diệt được các tế bào ung thư bên trong cơ thể”

Theo tin của New York Times thì có 30 tướng lãnh gồm luôn cả Tổng Tham Mưu Trưởng quân đội Hoa Kỳ, tướng Caine, đã xem xét kế hoạch đổ bộ và nhận định là không nên vì tổn thất sẽ rất lớn nên ông Trump đã sa thải họ. BT Quốc Phòng Hegsett đã gửi cho tất cả tướng lãnh của Hoa Kỳ một thông điệp: đồng ý với chủ soái thì ở lại không thì đi chỗ khác chơi. My way or the highway!

Đúng một tuần lễ sau ngày “giải phóng” thế giới bằng Tariff bị thất bại, ngày 28 tháng 2, ông Trump cùng Do Thái tấn công Iran. Những gì xảy ra tiếp theo thì chúng ta đã biết: tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump chỉ huy mặt trận Iran như người bị Do Thái cấy sinh tử phù, mỗi ngày một xu hướng khác nhau, hôm nay có tin thắng lớn, ngày mai có tin chuyển quân, hôm sau lại có tin “Iran xin đầu hàng rồi mà ông Trump chưa chịu”...

Trung Tướng Dan Caine, Tổng Tham mưu trưởng Liên quân Hoa Kỳ, người khuyên tổng thống Trump không nên khởi động cuộc chiến tranh Iran nhưng không thành công. Anh chụp khi ông tham dự một cuộc họp tại Nhà Trắng vào tháng 12. (Ảnh: Matt McClain/The Washington Post)Điều cần thiết trước mắt là phải mở lại Eo biển Hormuz. Sáng hôm nay 3/27, một tháng sau khi khởi động chiến tranh với 15,000 cuộc không kích, ôngTrump gửi thêm 10,000 quân nhân Mỹ sang Iran và vẫn gia hạn cho Iran thêm 10 ngày phải mở lại eo biển Hormuz. Cuộc chiến khó tránh được việc bành trướng và số thương vong cho quân nhân Mỹ và Iran là điều không thể tránh. Xin cầu nguyện cho họ.

Nhìn hình ảnh mới nhất của tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump, bạn thấy gì? Đó là một nước Mỹ già nua, cố chấp và … hết thời. Tân lãnh tụ Iran tuyên bố Iran sẽ là mồ chôn của “đế quốc” Hoa Kỳ. Nhưng sự sụp đổ của một siêu cường đứng đầu thế giới không phải là chuyện xãy ra trong một ngày hay sau một cuộc chiến. Sau đây là những suy nghĩ của người viết về cuộc chiến mà tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump khởi động tại Iran từ ngày 28 tháng 2/2026.

Cái đau, cái khổ của mấy bà già cứ như Ma Vương trong chuyện Đường Tăng Thỉnh Kinh, chúng hiện ra dưới muôn hình vạn trạng, không trường hợp nào giống trường hợp nào, không hoàn cảnh nào giống hoàn cảnh nào. Mà hoàn cảnh nào cũng là “dead end”, cũng cần … trời xuống mà coi cả.

Nhưng có lẽ không có gì làm chính quyền Canada “sửng sờ” bằng khi ông Trump đe dọa sẽ ngăn chặn việc khánh thành cây cầu quốc tế mới nối Windsor và Detroit dự định sẽ khánh thành vào ngày 20 tháng 3 tới dây sau 10 năm xây dựng. Vào Thứ hai 23 tháng 2 ông Trump đe dọa sẽ “chận cầu” nếu những yêu cầu về quyền lợi của Hoa Kỳ không được đáp ứng mặc dù trước đây, ông Trump đã đưa ra những tuyên bố tích cực về tuyến đường nối này trong một tuyên bố chung với cựu thủ tướng Canada Justin Trudeau năm 2017: “Chúng tôi mong chờ việc hoàn thành nhanh chóng Cầu Quốc tế Gordie Howe, cây cầu sẽ đóng vai trò liên kết kinh tế quan trọng giữa hai nước chúng ta”. Cây cầu có 6 lane này cho phép dòng người và hàng hóa lưu thông không bị gián đoạn từ Quốc lộ 401 ở phía Canada đến Xa lộ Liên tiểu bang 75 ở Hoa Kỳ, tránh các điểm giao cắt tắc nghẽn khác.

Trước đây chỉ có Hoa Kỳ dùng biện pháp này để trừng phạt những quốc gia không đồng thuận với chính sách của Hoa Kỳ thì nay các quốc gia Âu Châu cũng đang làm một việc tương tự: cấm vận Hoa Kỳ. Họ không ồn ào, không đưa ra những nghị quyết thành văn nhưng ngấm ngầm kêu gọi toàn khối Âu Châu tẩy chay Hoa Kỳ: không dùng hàng hóa của Hoa Kỳ, không nhập cảng, không du lịch, không đầu tư, không mua công khó phiếu của Hoa Kỳ. Khẩu hiệu MAGA - Make America Great Again đã được Âu châu biến thành Make America Go Away. Nỗi ám ảnh muốn chiếm Greenland của ông Trump đã làm tổn thương quan hệ giữa Hoa Kỳ với châu Âu đến độ nhiều quốc gia tỏ ý không cần sự hiện diện của khối NATO ở Âu Châu, một vấn đề mà trước khi ông Trump trở lại tòa Bach ốc lần 2, không ai nghĩ đến.  Những cuộc biểu tình chống Mỹ, chống dùng hàng hóa của Mỹ diễn ra hàng tuần ở khắp nơi trên thế giới.

Chú thích hình: Tổng thống Trump và tổng thống vừa tuyên thệ của Venezuela Delcy Rodríguez/ Hôm nay là ngày 6 tháng 1, 2026, năm năm sau khi những người ủng hộ Trump nhận được sự cổ súy của ông xông vào Điện Capitol, trụ sở của Quốc Hội Hoa Kỳ để ngăn chặn việc kiểm nhận chiến thắng của Joe Biden trong chức vụ tổng thống, ông Trump vẫn cố chấp bám vúi vào một câu chuyện sai sự thật: là cuộc bầu cử năm 2020 đã bị đảng Dân Chủ “đánh cắp” và ông Trump là một nạn nhân. Trong hai năm tiếp theo, ông Trump đã nộp đơn kiện về kết quả bầu cử này trên khắp các tiểu bang Hoa Kỳ nhưng không đưa ra được một bằng chứng nào. Những người quyết chí theo ông Trump như cựu thị trưởng New York Giulianni (thua kiện và mất hết tài sản), đài FOX của ông Murdoch vu cho hảng chế tạo máy kiểm phiếu Dominion gian lận cho đảng Dân Chủ bị tòa phạt 850 triệu đô la.

Tình trạng di dân ở Hoa Kỳ khác xa các quốc gia khác trên thế giới. Đây là một “quốc gia” mới thành lập 300 năm nay. Những ông da trắng “thảo khấu” từ Âu Châu mang súng ống, đạn dược phiêu lưu đến Mỹ châu, áp đảo các bộ lạc thổ dân, chiếm cứ đất đai rồi càng ngày, càng khấm khá hơn, họ tuyên bố thành lập một quốc gia có hiến pháp riêng, có chính phủ, có quân đội không lệ thuộc gì đến những quốc gia “chôn nhau, cắt rúng” của họ. Quốc gia này mang tên là United States of America mà tiếng Việt gọi là Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ. Nó không khác gì chính sách thuộc địa đã được áp đặt tại Phi Châu, Á Châu vào thế kỷ 17, 18, 19. Điều khác biệt là những bộ lạc thổ dân không phải là những quốc gia và bọn người tạp chủng đến đây cũng không được triều đình của một quốc gia nào phái đến đô hộ để vơ vét tài nguyên, nhân lực như những phần đất thuộc địa. Tóm lại, Hoa Kỳ không phải là một quốc gia với một dân tộc thuần chủng khi bắt đầu. Như nước Pháp và người Pháp, nước Anh và người Anh, nước Tàu và người Tàu, nước Việt của người Việt.

Nhưng ông Satalin lại có một câu nói để đời mà dù ông chết 70 năm rồi dân “Liên Bang Sô Viết” vẫn không thể quên: : "Give me the man and I will give you the case – Cứ mang bất cứ tên nào đến đây, ông sẽ cho chúng mày biết tội của nó”.  Người Ba Lan có một bản nhạc dựa trên ý tưởng này “Show me the man and I show you the crime” để công kích sự lạm dụng quyền lực trong ngành công pháp thời Stalin ở Ba Lan: tòa án là “đồng chí” của công an, của nhà nước, chưa ra tòa đã biết trước về những hình phạt khắc nghiệt cho người dân khi “bộ tam xên” này gồm thu vào một mối. Cụm từ “Show me the man and I show you the crime” cho đến ngày nay, cũng thường được dân chúng Nga sử dụng để mô tả việc công an và tòa án bịa đặt tội danh, tạo ra chứng cớ để vu oan, xử tội những người chống đối chế độ.  

Đạo luật Bảo vệ Bệnh nhân và Chăm sóc Sức khỏe Hợp túi tiền (tiếng Anh: Patient Protection and Affordable Care Act, viết tắt PPACA), thường được gọi (đơn giản hơn) là Đạo luật Chăm sóc Sức khỏe Hợp túi tiền (Affordable Care Act, ACA) hoặc Obamacare. Đây là một đạo luật liên bang Hoa Kỳ đã được Tổng thống Barack Obama ký thành luật ngày 23 tháng 3 năm 2010. Cùng với Đạo luật Hòa hợp Giáo dục và Chăm sóc Y tế (Health Care and Education Reconciliation Act of 2010) 2 đạo luật này thể hiện đợt chỉnh sửa đáng kể đối với hệ thống y tế Hoa Kỳ kể từ khi đạo luật Medicare và Medicaid năm 1965. Đạo luật này được ban hành dưới thời tổng thống OBAMA nên từ đó đã được gọi tắt là OBAMACARE theo đúng tinh thần marketing của Hoa Kỳ: ngắn gọn, hữu hiệu và dễ nhớ. Dù ghét hay thương, dù ủng hộ hay chống đối thì danh xưng OBAMACARE cũng đã đi vào lịch sử nước Mỹ qua một đạo luật y tế mang tính cách “cách mạng” trong hệ thống bảo hiểm y tế không “lối thoát” của Hoa Kỳ. Thử hỏi nếu đạo luật này được ban hành dưới trào tổng thống Bill Clinton hay tổng thống Bush cha hay con thì có thành ClintonCARE hay BushCARE không? Chắc chắn là không. Không phải vì hai ông này da trắng hay vì ông Obama da đen mà chỉ vì ClintonCARE hay BushCare nghe không thuận tai. Có thể “nó” sẽ chỉ được gọi là Affordable Care Act hay ACA mà không là Obamacare. TrumpCARE lại càng nghe không được. Vì danh tự Trump rất gần với “dump” (rác rưởi, phế bỏ). Coi như ông Obama không cầu mà được.

Đảng Dân chủ đã giành được một loạt chiến thắng trên khắp cả nước vào Thứ Ba 4 tháng 11 vừa qua. Đây là ngày bầu cử quan trọng đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Donald Trump trong đó đáng chú ý nhất là cuộc bầu cử Thị Trưởng thành phố New York, Thống đốc tiểu bang Virginia, Thống đốc tiểu bang New Jersey và cuộc bầu cử phân chia khu vực bầu cử mới tại tiểu bang California – dự luật 50 - để đáp lại việc Thống Đốc và Quốc Hội Cộng Hòa tại tiểu bang Texas đã tự ý chia vùng lại tại đây để tăng thêm 5 ghế dân biểu theo lời yêu cầu của tổng thống Trump.

Với những người không thích ông thì ông Trump không chỉ Make America Great Again mà ông Trump đang Make America Goofed Around, “siêu cường” Hoa Kỳ đang biến thành một “trò cười”, nước Mỹ trở nên một hình tượng ngớ ngẩn trong mắt nhân loại. Trong khi tòan thế giới chú trọng về hai cuộc chiến càng ngày càng nóng ở Gaza và Ukraine thì ông Trump chỉ tập trung hai vấn nạn: di dân và biến đổi khí hậu. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử LHQ, một ông tổng thống dùng cụm từ “Go to hell- xuống hỏa ngục” dành cho những quốc gia không có cùng quan điểm với mình. Nhưng với những người thích ông thì họ cho ông là thiên sứ nhà trời xuống trần để cứu rổi nhân loại.

Chuyến đi dự trù từ mùa đông năm 2019 khi tôi chính thức giã từ nghiệp báo giấy. Nhưng con gái tôi bàn ra, mẹ và hai bác đều “già”, mùa đông Montréal lạnh lắm, mấy ông bà già lái xe đi đâu được chứ. Chờ đến mùa Xuân mẹ hãy đi. Thế là chúng tôi hẹn nhau mùa Xuân năm 2020.Đâu ai có thể ngờ rằng đó là mùa Xuân mở đầu cho cơn đại dịch COVID kinh khủng càn quét qua thế giới này. Mãi đến gần một năm rưỡi sau, tình hình mới tạm yên ổn, người sống đều đã được chủng ngừa, người chết cũng đã … yên bề, chúng tôi lại bàn về chuyến “công du” Bắc Mỹ của tôi thì bệnh suy thận của anh Thuận trở nên trầm trọng.

Chấp nhận hay không là do nơi chúng ta vì tóc là một “bộ phận” của cơ thể mà chúng ta có thể thay đổi tùy ý: sắc màu, bản thể. Cô Rachel có thể đi tẩy trắng, nhuộm lại màu nâu nhạt, kéo thẳng mái tóc xoăn để có lại mái tóc thẳng như cũ. Bà già tóc bạc như cước này đi nhuộm đen còn dễ hơn nhiều. Nhưng cô Rachel đã tập sống với mái tóc mới và bà già tóc bạc cũng đã chấp nhận mái tóc mới. Với cô, qua một cơn thập tử nhất sinh, sức khỏe quan trọng hơn màu tóc. Với bà già tóc bạc, vào lúc có thể giải phóng mình ra khỏi những hệ lụy của đời sống khi quyết định “không nhuộm tóc đen” thì không có lý do gì bây giờ lại không chấp nhận cái màu tóc “tự nhiên” làm bạn đồng hành với suốt đời còn lại. Dù vẫn bâng khuâng tự hỏi: tại sao mình lại không có một mái tóc muối tiêu “bình thường” như bạn bè! Để còn có cơ hội dấu đi số tuổi thật ít nhiều!

Tôi muốn tin như vậy. Đất nước văn minh, hùng mạnh và nhân bản này sẽ không có gì làm thay đổi được. Vậy mà không phải riêng tôi mà còn rất nhiều công dân Hoa Kỳ đã rất buồn rầu và tuyệt vọng vì uy tín và hình ảnh của Hoa Kỳ sau 80 năm xây dựng bổng biến mất trong vòng 100 ngày. Hàng ngày không biết bao nhiêu nhà khoa bảng, trí thức, khoa học gia, bình luận gia, ký giã, tài tử lên tiếng cảnh báo về những điều tồi tệ đã và đang xảy ra Will Make American Fail – sẽ khiến nước Mỹ lụn bại.