Trúc Giang MN

Nhà Trần và hôn nhân nội thích

Triều đại nhà Trần mở ra một trang sử huy hoàng trong lịch sử Việt Nam. Nhà Trần cai trị Đại Việt 175 năm với 12 đời vua.
Thành tích vẻ vang nhất của nhà Trần là đã có ba lần đánh bại một đế quốc Mông Cổ nổi tiếng nhất thế giới.
Ba sự việc nổi bật nhất của đời Trần là, lập chức vụ thái thượng hoàng để hướng dẫn vua mới lên ngôi.
Tổ chức Hội nghị Diên Hồng, tạo cơ hội cho người dân tham gia góp ý về vấn đề trọng đại của dân tộc trước cuộc chiến chống ngoại xâm, bảo vệ tổ quốc.
Hôn nhân nội thích chủ trương người trong họ lấy nhau, mục đích bảo vệ ngai vàng của nhà Trần, chủ trương nầy chỉ áp dụng trong dòng họ Trần, không bắt buộc thần dân phải theo. Hôn nhân cận huyết bị phê phán là loạn luân.

1. Âm mưu đoạt ngôi nhà Lý của Trần Thủ Độ

Ông vua cuối đời nhà Lý là Lý Huệ Tông, hoàng hậu là Trần Thị Dung. Hoàng hậu sinh hai công chúa là Thuận Thiên và Chiêu Thánh. Lý Huệ Tông là ông vua nhu nhược, không đủ tài trí để lo việc nước, mọi việc trong triều đều do Trần Thủ Độ nắm giữ.
Trần Thủ Độ là người mưu trí, có nhiều thủ đoạn để đoạt ngôi nhà Lý. Ông bắt Lý Huệ Tông phải đi tu, nhường ngôi lại cho con gái là công chúa Lý Chiêu Hoàng. Liền ngay sau đó, Trần Thủ Độ thu xếp cho Lý Chiêu Hoàng, 7 tuổi, lấy người cháu của ông là Trần Cảnh, 8 tuổi.
Vua còn nhỏ, mọi việc trong triều đình đều do Trần Thủ Độ nắm giữ.
Tục truyền rằng, Lý Huệ Tông tu tại chùa Chân Giáo trong đại nội, khu vực lớn trong kinh thành. Trần Thủ Độ cho người thân tín nói là để phục vụ nhà vua, nhưng để theo giõi nhất cử nhất động của Lý Huệ Tông. Một hôm, Lý Huệ Tông đang ngồi nhổ cỏ trước sân chùa, thì Trần Thủ Độ đến bảo “Nhổ cỏ phải nhổ tận gốc”, Hiểu ý và do áp lực đe dọa hàng ngày, Lý Huệ Tông treo cổ tự tử.

2. Nhà Trần

Nhà Trần cai trị nước Đại Việt 175 năm, từ năm 1225 đến 1400 với 12 đời vua. Có khoảng 35 cuộc hôn nhân cận huyết, nghĩa là người họ Trần kết hôn với nhau. Cụ thể là con chú, con bác kết hôn với nhau.

12 đời vua: Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông, Trần Nhân Tông, Trần Anh Tông, Trần Minh Tông, Trần Hiến Tông, Trần Dụ Tông, Trần Nghệ Tông, Trần Duệ Tông, Trần Thuận Tông và Trần Phế Đế.

3. Những thành tích của Nhà Trần

3.1. Về văn hóa

Tượng Phật Hoàng Trần Nhân Tông

Thái thượng hoàng Trần Nhân Tông được coi là một danh nhân nổi tiếng là người thành lập Thiền phái Trúc Lâm Yên tử được truyền đến đời nay.
Bên cạnh đó, những danh nhân như: Đoàn Nhữ Hài, Mạc Đỉnh Chi, Nguyễn Hiền, Nguyễn Trung Ngạn, Trương Hán Siêu, Chu Văn An, Trần Quang Triều…Là những người nổi danh về tri thức, thơ văn, tạo nên một thời kỳ hưng thịnh về văn hóa của nhà Trần.

Định đặt luật pháp. Đã soạn ra bộ hình luật gồm 20 quyển để định tội và trừng trừng phạt. Mục đích giữ an ninh và trật tự xã hội

3.2. Về mặt kinh tế.

Triều đình khuyến khích người dân khai quang, lập ấp, trồng trọt để phát triển nông nghiệp, nên gia tăng thu nhập, đời sống khá hơn.

Công tác thủy lợi cũng được coi trọng. Năm 1231, triều đình sai thái giám Nguyễn Bang Cốc, chỉ huy quân lính, đào vét hai con kinh, là Kinh Trầm và Kinh Hào. Xong việc, thăng quan cho Nguyễn Bang Cốc. Hàng hóa lưu thông dễ dàng, việc mua bán phát triển. Gia tăng sản xuất.

Về hành chánh. Chia đất nước ra thành 12 lộ và đặt quan chức cai trị.

3.3. Về quân sự.

Tập luyện quân sĩ, rèn luyện vũ khí, tích trữ lương thực tạo ra một quân đội thiện chiến.

Năm 1252, Trần Thái Tông mang quân đi đánh Chiêm Thành. Trước đó, thời nhà Lý suy yếu, nên Chiêm Thành thường hay đánh phá vùng Nghệ An, giết người Việt chết vô số kể.
Trần Thái Tông đánh Chiêm Thành, bắt được nhiều thê thiếp và tịch thu lại nhiều của cải.

Dưới triều Trần, quân đội được phát triển, đặc biệt là đủ sức dẹp các cuộc nổi loạn, xưng hùng xưng bá tại các địa phương, tạo ra bất ổn xã hội.
Lực lượng thiện chiến nhất là thủy binh, kế đó là kỵ binh, bộ binh, tượng binh.
Mỗi thân tộc trong họ Trần đều có quân đội riêng, xem như người giúp việc, nô bộc, được huấn luyện thành quân thiện chiến.
Những tướng tài gồm có: Phạm Ngũ Lão, Trần Quốc Toản, Trần Bình Trọng, Trần Nhật Duật, Yết Kiêu, Trần Khánh Dư, Đoàn Nhữ Hài, Trần Quang Khải và nhất là Trần Quốc Tuấn, đều là những danh tướng, đã chỉ huy quân đội trong 3 lần chiến thắng quân xâm lược nhà Nguyên.

3.4. Tạo ra chức thái thượng hoàng

Nhà Trần là một triều đại lưu danh với những chiến công hiển hách trong lịch sử Việt Nam.
Về chính quyền, đã xây dựng một bộ máy chính quyền tốt hơn nhà Lý. Một hệ thống đặc biệt trong đó các hoàng đế sớm truyền ngôi lại cho thái tử, rồi lui về làm thái thượng hoàng để hướng dẫn ông vua mới lên ngôi điều hành chánh sự. Việc nầy tránh được tranh giành ngôi vua như trước kia thường có xảy ra.

4. Những chiến thắng oanh liệt của nhà Trần đối với quân Nguyên

4.1. Tổng quát về quân nhà Nguyên

Đế quốc Mông Cổ do Thành Cát Tư Hản (Genghish Khan) tên thật là Thiết Mộc Chân, thống nhất các bộ tộc, trở thành một quốc gia Mông Cổ. Một đế quốc hùng mạnh, đã đánh bại các quốc gia từ Trung Á đến Đông Âu và Trung Đông. Diện tích lãnh thổ lệ thuộc là 24,000,000 Km2, thống trị 100 triệu dân.
Quân Mông Cổ nổi tiếng là tàn bạo nhất, đã giết 40 triệu người tại các lãnh thổ mà họ xâm chiếm.
Hoàng tử Hốt Tất Liệt là con trai thứ 9 của Thành Cát Tư Hãn, đã đánh bại đại quân nhà Tống (Trung Hoa), lập nên nhà Nguyên.
Mông Cổ là một dân tộc du mục, sống bằng chăn nuôi, săn bắn. Lúc 3 tuổi bắt đầu cỡi ngựa, 5 tuổi biết bắn cung tên. Người Mông Cổ suốt đời dành phần lớn là săn bắn và chiến đấu.
Khi hành quân, người Mông Cổ buộc mình vào yên ngựa, tốc độ di chuyển rất cao.
Cỡi ngựa thì nhanh chóng bao vây đối phương. Khi quân thù mạnh hơn thì họ chạy cũng rất nhanh, phân tán lực lượng cũng rất nhanh. Chỉ cần 100 kỵ binh Mông Cổ, có thể bao vây 1,000 bộ binh.
Vũ khí chủ yếu là cung tên, có tài bắn cung khi cỡi ngựa. Với đối thủ bộ binh, trang bị gươm giáo, thì quân Mông Cổ có thể triệt hạ đối thủ ở khoảng cách 100 mét.
Hốt Tất Liệt, hoàng đế Mông Cổ đã đánh bại đại quân của Nhà Tống (Trung Hoa), lập nên Nhà Nguyên. Nhiều tài liệu gọi là Nguyên Mông.

4.2. Quân Nguyên dụ quân Đại Việt đầu hàng

Trước khi vào lãnh thổ Đại Việt, tướng chỉ huy quân Nguyên là Ngột Lương Hợp Thai, sai hai sứ giả sang quân Trần kêu gọi đầu hàng.
Quân Trần không đầu hàng mà còn bắt giam hai sứ giả và trói bằng dây tre.
Không thấy sứ giả trở về, Ngột Lương Hợp Thai sai tướng Triệt Triệt Đô đem 3 vạn quân vào lãnh thổ Đại Việt để đánh quân Trần.
Vua Trần không đầu hàng mà còn đưa ba quân ra bảo vệ biên giới. Truyền lịnh cho nhân dân cả nước sắm sửa và sản xuất vũ khí.

4.3. Đại Việt thắng quân Nguyên lần thứ nhất

Cuộc chiến thứ nhất giữa Đại Việt và quân nhà Nguyên năm 1258.
Chiến sự bắt đầu bằng hai trận Bình Lệ Nguyên và Phù Lỗ, vào năm 1258. Quân Nguyên thắng hai trận nhưng họ không diệt được quân chủ lực của nhà Trần, bèn rút lui.
Cuộc chiến thứ nhất kết thúc bằng chiến thắng của quân Đại Việt.

1. Lực lượng hai bên trong cuộc chiến lần thứ nhất

a). Lực lượng của quân Đại Việt
Đại Việt có khoảng 60,000 quân bao gồm bộ binh, thủy binh, kỵ binh và tượng binh, tham dự hai trận Bình Lệ Nguyên và Phù Lỗ.
Chỉ huy và lãnh đạo gồm có: Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông, Trần Thủ Độ, Trần Quốc Tuấn…
Cuộc chiến lần thứ nhất kết thúc bằng chiến thắng của Đại Việt do Trần Thái Tông (Trần Cảnh) đích thân lãnh đạo.

b). Lực lượng quân Nguyên
Quân Nguyên do Ngột Lương Hợp Thai chỉ huy, và các tướng A Truật, Triệt Triệt Đô, Hoài Đô…

Quân số quân Nguyên có khoảng 60,000 gồm khoảng 10.000 kỵ binh, và thủy binh, bộ binh.

2). Diễn biến trận đánh lần thứ nhất

Tượng binh

Vào tháng 12 năm 1217, quân Nguyên tràn xuống tấn công Bình Lệ Nguyên (Tỉnh Vĩnh Phúc) và Phù Lỗ (Tỉnh Phúc Yên). Vua Trần Thái Tông (Trần Cảnh) đích thân mang quân ra nghênh chiến. Quân Trần mang bộ binh, kỵ binh, tượng binh, và thủy binh đến sông Hồng để đợi giăc.
Theo kế hoạch hành quân, thì tượng binh dàn hàng ngang, đi đầu để che chở cho bộ binh. Kỵ binh ở phía sau. Thủy binh được bố trí dọc theo bờ sông Hồng, làm nhiệm vụ đưa quân rút lui theo đường biển, khi bị yếu thế.

Quân Nguyên vượt qua sông Hồng thì tấn công ngay. Binh lính Nguyên dùng cung tên bắn vào mắt voi. Voi hoảng sợ, chạy tán loạn, quay lại dày xéo, giẫm đạp lên bộ binh, nên không giữ được đội hình và kế hoạch tác chiến.
Quân Trần yếu thế nên phải rút lui về sông Phù Lỗ. (Phúc Yên).

Quân Nguyên muốn qua sông để đánh chiếm kinh đô Thăng Long. Vì không có thuyền bè, nên quân Nguyên đi dọc theo bờ sông, bắn tên xuống mặt nước. Chỗ nào tên không nổi lên, tức là chỗ cạn, vì tên đã ghim vào mặt đất của đáy sông. Thế là kỵ binh quân xâm lược vượt qua sông.
Do kế hoạch hành quân bị tan vỡ, quân Trần thua hai trận nên phải rút lui ra khỏi kinh đô Thăng Long. Quân Nguyên kéo đoàn hùng binh xâm nhập Đại Việt với mục đích là tiêu diệt quân Đại Việt. Vượt đường sá xa xôi, mà trở về tay không, xem như không đạt được mục đích. Kể như thua.

4.4. Đại Việt thắng quân Nguyên lần thứ hai

1). Quân nhà Nguyên

Cuộc chiến xảy ra vào cuối tháng 5 năm 1285. Quân Nguyên do hoàng tử Thoát Hoan, con trai thứ 9 của Hốt Tất Liệt chỉ huy. Tổng số quân Nguyên khoảng 50 vạn (nửa triệu). Số lương thực mang theo khoảng 2,100 tấn.
Về chiến lược, quân Nguyên chủ trương đánh nhanh, thắng nhanh. Lý do là số lương thực cung cấp cho 500,000 binh lính có giới hạn, nên không thể kéo dài được. Hơn nữa, quân Nguyên không quen với thủy thổ và khí hậu miền nam Trung Hoa. Nắng nóng và mưa lớn sinh ra các bịnh.
Điểm yếu của quân Mông Cổ là không có thể mang lương thực đầy đủ cho binh sĩ và cho ngựa ăn, trong một cuộc chiến kéo dài.

Biết được ý đồ của quân Nguyên, Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn kêu gọi người dân tiêu thổ kháng chiến, cảnh “vườn không nhà trống”. Lương thực được cất giấu ở các nơi bí mật.
Cuộc chiến kéo dài sẽ khiến cho quân Nguyên lâm vào cảnh vừa đói, vừa bị bịnh, nên không còn tinh thần chiến đấu. Vì thế,
Thoát Hoan chiếm kinh đô Thăng Long một các dễ dàng vì không còn bóng người. Kho lương thực trống rổng.

2). Quân nhà Trần

Trần Quốc Tuấn được phong làm Quốc công tiết chế, chỉ huy tất cả các lực lượng vũ trang. Tham dự trận đánh gồm có Thái thượng hoàng Trần Thánh Tông và vua Trần Nhân Tông.

a). Hội nghị quân sự Bình Than

Ngày đầu tháng 5 năm 1282, ngay sau khi nhận được tin tình báo về ý đồ đánh Đại Việt của quân Nguyên, vua Trần triệu tập hội nghị quân sự tại Bình Than, gồm tất cả tướng lãnh để bàn về kế hoạch quân sự, chống quân xâm lược.
Trần Quốc Toản, vì tuổi nhỏ nên không được tham dự hội nghị Bình Than, đã tức giận bóp nát trái cam.
Trần Quốc Tuấn viết bài “Hịch tướng sĩ”, để nâng cao tinh thần đánh giặc cứu nước của quân sĩ. Rất nhiều chiến sĩ Đại Việt xăm hai chữ “Sát Thát” trên tay, để nêu cao tinh thần chiến đấu bảo vệ đất nước. “Sát” có nghĩa là “Giết”. Thát để chỉ người Mông Cổ.

b). Hội nghị Diên Hồng

Đến tháng12 năm 1285, Thái thượng hoàng Trần Thánh Tông đã mời các bô lão có kiến thức và uy tín trong cả nước, về điện Diên Hồng ở kinh đô Thăng Long. Thượng hoàng đãi tiệc và trình bày tình trạng hùng mạnh của quân Nguyên.

Khi Thượng hoàng hỏi “Có nên đầu hàng hay đánh quân xâm lăng nhà Nguyên? thì cả vạn bô lão đồng thanh nói “đánh!”.

“Toàn dân nghe chăng, sơn hà nguy biến, hận thù đằng đằng nên hòa hay chiến? “Quyết chiến!”, “Quyết chiến!”

Điểm nổi bật nhất của nhà Trần là mở hội nghị Bình Than và hội nghị Diên Hồng. Hội nghị Bình Than sắp xếp lại vai trò của quân đội, động viên tinh thần và trách nhiệm cao quý của quân đội trong cuộc chiến tranh bảo vệ đất nước. Người chiến binh tự hào về vai trò đầy chính nghĩa là chiến đấu bảo vệ quốc gia, dân tộc.
Ở hội nghị Diên Hồng, nhà Trần có sáng kiến như thực hiện vai trò chiến tranh chính trị, nêu cao sứ mạng của người dân, phục vụ quân đội trong cuộc chiến tranh bảo vệ tổ quốc.
Những bô lão có kiến thức, có uy tín đóng vai trò tuyên truyền, động viên trong cộng đồng của người dân, trong gia đình, trong khu vực. Quân dân như cá với nước, một lòng đánh giặc, như cơ quan chiến tranh chính trị ngày nay.

c). Kế hoạch “vườn không nhà trống”

Quân Nguyên chủ trương đánh nhanh, thắng nhanh vì lương thực để cung cấp cho nửa triệu quân lính nên không thể kéo dài được.

Để kéo dài thời gian, vua tôi nhà Trần rút ra khỏi Thăng Long, lui về Thanh Hóa để dưỡng quân, đồng thời tổ chức những đội hình chiến đấu.
Sau khi chiếm Thăng Long, quân Nguyên đuổi theo đến vùng Nam Định. Trong tình trạng nguy khốn, Thượng hoàng Trần Thánh Tông hỏi Hưng Đạo vương Trần Quốc Tuấn, có nên đầu hàng hay không?. Hưng Đạo vương khẳng khái đáp “Bệ hạ hãy chém đầu hạ thần trước khi đầu hàng”.

Sau đó quân Trần tổng phản công. Chỉ hơn một tháng, cánh quân Đại Việt do Trần Hưng Đạo cùng các tướng Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật đã chiến thắng ở những mặt trận Hàm Tử, Chương Dương, Tây Kết, Vạn Kiếp. Tướng Toa Đô bị giết.
Quân Đại Việt đã vào Thăng Long. Thoát Hoan bỏ chạy. Quân Nguyên đại bại, rút lui về phía bắc. Quân Trần truy kích đến tận biên giới.
Để bảo đảm an toàn cho hoàng tử Thoát Hoan, quân Nguyên phải giấu Thoát Hoan trong ống đồng mà chạy về nước.

d). Mỹ nhân kế đời Trần

Tháng 2 năm 1285, quân nhà Nguyên của Thoát Hoan vào đến kinh đô Thăng Long, Trần Thánh Tông bèn sai đưa Tư An công chúa gả cho Thoát Hoan.
Tháng 3, Tư An công chúa vào dinh trại của Thoát Hoan ở bờ bắc sông Hồng. Mưu kế nầy không có kết quả, so với việc gả công chúa Huyền Trân cho vua Chế Mân, nước Chiêm Thành. Sau hôn nhân của Chế Mân, việc giao hảo giữa hai nước đã từng thù nghịch nhau, trở thành tốt đẹp hơn.

Nói thêm về mỹ nhân kế
Trong binh pháp của Tôn Tử có 36 kế (Tam thập lục kế). Kế thứ 31 là mỹ nhân kế.
Mỹ nhân kế đã được xử dụng từ hàng ngàn năm về trước, nhưng đến nay vẫn còn có hiệu quả. Trong chuyện Tàu đã có những người đẹp thực hiện mỹ nhân kế như Tây Thi, Điêu Thuyền, Đắc Kỷ, v.v…

Nói về mỹ nhân kế Điêu Thuyền. Trong truyện Tàu Tam Quốc Diễn Nghĩa, quan Tư đồ Vương Doãn dùng sắc đẹp tuyệt trần, chim sa cá lặn, của con nuôi là Điêu Thuyền, ông hứa gả Điêu Thuyền cho thái sư Đổng Trác để làm thê thiếp. Một mặt Điêu Thuyền quyến rũ, thề thốt, hứa hẹn kết duyên trăm năm với tướng vô địch là Lữ Bố.
Lữ Bố và Đổng Trác mâu thuẩn với nhau về việc tranh giành người đẹp nầy. Tiên hạ thủ vi cường, Lữ Bố ra tay giết cha nuôi là Đổng Trác.
Ngoài ra còn nhiều mỹ nhân kế được thực hiện như người đẹp ở thôn Trữ La là Tây Thi, được Phạm Lãi và Văn Chủng thực hiện để phá nát triều đình vua Ngô Phù Sai.
Thời nay, Trung Cộng dùng người đẹp Katrina Leung để moi bí mật về quốc phòng của Hoa Kỳ

4.5. Đại Việt thắng quân Nguyên lần thứ ba trên sông Bạch Đằng.

1). Sông Bạch Đằng

Sông Bạch Đằng còn gọi là sông Vân Cừ, vị trí ở giữa thị xã Quảng Yên thuộc tỉnh Quảng Ninh, và huyện Thuỷ Nguyên ở Hải Phòng
Con sông dài 32km dày đặc, cây cối um tùm, cùng với địa hình núi non hiểm trở, rất thuận tiện cho việc bố trí quân phục kích.