Cái chết của một khoa học gia “tận tâm”

Nhà nghiên cứu loài bò sát nổi tiếng người Mỹ Karl P. Schmidt đã chọn dành những giây phút cuối đời cho khoa học ngay cả khi ông đang đối mặt với cái chết — một ví dụ rùng rợn về lòng tận tụy với khoa học của một chuyên viên thuần túy.

Vào tháng 9 năm 1957, Vườn thú Công viên Lincoln đã mang một con rắn dài 76 cm đến Bảo tàng Lịch sử Thiên nhiên Chicago để nhờ nhận dạng. Schmidt, một chuyên gia rất được kính trọng trong lĩnh vực bò sát học (nghiên cứu về loài bò sát và lưỡng cư), đã đồng ý sẽ kiểm tra nó.

Vào ngày 25 tháng 9, ông nhận thấy con rắn này là loài rắn châu Phi, với những đốm màu sặc sỡ và đầu có hình dạng giống rắn boomslang — một loài rắn cực độc đến từ vùng cận Sahara châu Phi. Tuy nhiên, ông không hoàn toàn chắc chắn, vì ống hậu môn của con rắn không phân chia — một đặc điểm khác thường đối với loài rắn boomslang.

Trong khi cầm con rắn để quan sát kỹ hơn, Schmidt đã mắc phải một sai lầm chết người. Con rắn đã cắn vào ngón tay cái bên trái của ông, để lại hai vết thương nhỏ. Thay vì tìm kiếm sự trợ giúp y tế, Schmidt — luôn là một nhà khoa học tận tụy — bắt đầu ghi lại tác động của nọc độc vào cơ thể mình vào nhật ký.

Ông viết:

“Tôi bị rắn cắn mà không có bất kỳ biện pháp phòng ngừa nào từ bác sĩ Robert Inger, và nó cắn vào bề mặt thịt bên khớp ngón tay cái bên trái của tôi... Vết cắn chỉ do răng nanh phía sau gây ra, còn răng nanh bên phải thì xuyên qua toàn bộ chiều dài khoảng 3 mm.”

Nếu nó đúng là loài rắn châu Phi như ông nhận xét thì trong vòng 24 giờ, ông Schmidt sẽ chết.

Nhưng ông đã đánh giá thấp mức độ nghiêm trọng của vết cắn. Ông về nhà bằng tàu hỏa và tiếp tục ghi chép các triệu chứng một cách chi tiết khoa học:

• 4:30–5:30 chiều – Buồn nôn dữ dội, không nôn. Đi tàu điện về nhà.

• 5:30–6:30 chiều – Ớn lạnh và sốt (38°C). Chảy máu nướu bắt đầu vào khoảng 5:30 chiều.

• 8:30 tối – Ăn hai lát bánh mì nướng với sữa.

• 9:00 tối–12:20 sáng – Ngủ ngon giấc. Đi tiểu lúc 12:20 sáng; nước tiểu chủ yếu là máu. Uống nước lúc 4:30 sáng, sau đó bị buồn nôn và nôn dữ dội. Cảm thấy khỏe hơn và ngủ đến 6:30 sáng.

Sáng hôm sau, Schmidt tiếp tục thói quen thường ngày, ăn sáng và tiếp tục ghi chép:

• Ngày 26 tháng 9, 6:30 sáng – Ăn ngũ cốc, trứng luộc trên bánh mì nướng, sốt táo và cà phê. Chảy máu liên tục từ miệng và mũi, nhưng "không quá nhiều".

"Quá nhiều" là từ cuối cùng anh ấy viết. Sau bữa trưa, Schmidt nôn mửa, gọi điện cho vợ rồi ngã quỵ. Mặc dù đã được cố gắng hồi sức, ông ấy đã chết lúc 3 giờ chiều, nguyên nhân là do liệt hô hấp.

Nọc độc của rắn Boomslang cực kỳ mạnh — chỉ cần 0,0006 miligam có thể giết chết một con chim trong vòng vài phút. Nó gây xuất huyết nội tạng ồ ạt, dẫn đến cái chết chậm rãi và đau đớn. Khám nghiệm tử thi của Schmidt cho thấy xuất huyết ở phổi, mắt, tim, thận và não.

Tờ Chicago Daily Tribune sau đó đưa tin Schmidt đã được khuyên đi khám bác sĩ nhưng ông từ chối:

“Không, điều đó sẽ ảnh hưởng đến các triệu chứng nhiễm độc.”

Một số người cho rằng cái chết của ông là một trường hợp “tận tâm” bi thảm, nơi sự tò mò đã lấn át sự thận trọng. Những người khác tin rằng, vì biết rằng thuốc giải độc chỉ có ở Châu Phi, Schmidt đã quyết định chọn lựa cho số phận của mình - và ông đã bình tỉnh ghi chép những diễn biến nhiễm độc một cách khoa học cho đến hơi thở cuối cùng.