TÌM LẠI MÙA XUÂN

Tuổi Mộng Mơ

Ngày thứ sáu 24-4 đương nhiên là một ngày hoan hỉ của Tường Vi (tên “nhà trường” của cháu là Vivian, trong gia đình ai cũng biết nhưng chẳng mấy ai gọi tên đó), nhưng cũng đương nhiên không phải chỉ của Tường Vi. Ít nhất những người chung quyền sở hữu niềm vui đó còn là cha mẹ (những người đã bao năm chờ đợi cho có ngày nay), cậu em trai 13 không kém háo hức, ông bà nội, ông bà ngoại đông đủ... Chưa kể trong số những người đến với cháu còn có cô có bác. Riêng đối với ông bà, đó là một ngày tạm thời vất bỏ sự điên đầu vì những chuyện chính trị hoang tưởng, hoang đường, hoang đạo cùng những lo lắng của tuổi già để sống với niềm vui gần gũi, chân thật của cháu.

      Hôm đó là ngày tốt nghiệp của cô cháu 18 tuổi tại Weber State University (WSU), một ngày “lịch sử’ của chung gia đình nhưng khá “phức tạp” riêng đối với ông bà của cháu. Trong hiểu biết “thô thiển” lâu nay của ông bà, đứa cháu nội đầu tiên sẽ ra trường ngày này, và ông bà là những người nay đã mệt nhọc bước lên thềm bát tuần, chẳng có mấy nguồn vui, chẳng có bao ngày vui, thì đây chính là niềm vui hiếm hoi đó. Nhưng thực sự thì ông bà đều không biết chắc cháu của mình ra trường gì đây vì vẫn không ngờ ngoài việc theo đuổi chương trình “tú tài Mỹ” để lấy bằng tốt nghiệp trung học (tại trường Nuames High School), cháu còn dấn thân vào trường WSUU nằm ở thành phố Ogden, Utah, gần thành phố thủ phủ Salt Lake City (người ta vẫn gọi là Thành phố Hồ Muối).  Trường trung học Nuames (Northern Utah Academy for Math, Engineering and Science), cách trường đại học Weber State một quãng đường cũng khá xa, đến nửa tiếng đồng hồ nếu đi xe nhà (không đi xe buýt), nhưng Vivian vẫn kiên trì và thầm lặng theo học cả hai trường trong hai năm qua để có được ngày hôm nay – ra trường tại cả hai nơi: trường Weber State hôm nay và trường trung học hơn hai tuần nữa (15-5).

Theo lời cháu giải thích, trường trung học Nuames liên kết với Đại học Weber State (một đại học công lập lớn của Utah, có đến hơn 30.000 sinh viên), cho nên cháu có thể ghi danh và theo học một số lớp của Weber State cùng lúc với những lớp trung học. Nhờ đạt được điểm cao, cháu được học bổng mỗi học kỳ nửa năm từ cả hai trường  Nuames và Weber State, và cũng nhờ thế cháu được cho bảy tín chỉ (credit) miễn phí tại trường Weber State. Cháu cũng còn được hưởng một đặc ân khác được gọi là “ghi danh đồng thời” (concurrent enrollment). Đây là một chế độ ưu đãi cho phép học sinh trung học lấy những lớp đại học, do đó có được cùng lúc cả tín chỉ trung học và đại học, với  học phí thấp, thông thường được tính theo giờ ở tín chỉ. Những lớp này được các thầy cô được đại học chuẩn thuận, chuyên dạy giáo dục tổng quát và năng lực kỹ thuật với học bạ riêng. Theo chế độ này học sinh trả $5 mỗi giờ học được ghi nhận (credit hour) và được hưởng “tín chỉ đại học” (college credits) trong thời gian  học ở trung học. Nhờ sự kết hợp của các lớp tại Weber State với những lớp ghi danh đồng thời, học sinh có đủ tín chỉ để được cấp bằng cao đẳng (associates degree).  Trong ngày lễ ra trường ngày 24-4 này, Tường Vi được Weber State cấp bằng cao đẳng về nghiên cứu tổng quát (Associate Degree in general studies).

      Tường Vi chỉ mới 18 tuổi và sống trong một gia đình tương đối sung túc, cha mẹ nhờ trời đủ sức lo liệu cho  con cái. Thế nhưng dường như cháu hấp thụ được một triết lý của người Mỹ sống tự lập và làm giảm gánh nặng cho cha mẹ. Có lẽ cháu thuộc “thế hệ thứ ba” của người Việt tại Mỹ, được sinh ra và lớn lên trên đất Mỹ cho nên tự nhiên tiếp nhận “văn hóa Mỹ” trong cách sống, cách nghĩ, cách làm...  Tuy thế, con người Việt của cháu vẫn thể hiện trong tình cảm khắng khít, thân thiết đối với ông bà, cha mẹ, chị em và bà con. Không chỉ là sự gần gũi mà cả sự quan tâm mở rộng tấm lòng.

Cũng có thể nói rằng tuy còn nhỏ nhưng cháu hiểu rằng chuyện gì cũng phải suy tính (người ta nói “tính toán thầy chạy”), từ chuyện đi học đến chuyện đi làm và đi lại...  Cháu còn kiếm việc làm bán thời gian trong những ngày cuối tuần tại những cửa hàng dịch vu... Cháu cũng bận tâm vô cùng trước việc dẫn dắt đứa em trai chỉ mới 12 vượt qua những khó khăn ban đầu trong học hành, ít nhất hai môn toán và viết...

Sau khi có bằng tốt nghiệp hai năm, Tường Vi nay đã ghi tên theo học hai năm cuối cùng của ngành đại học dược khoa. Cháu có thể ra trường vào năm 20 hay 21 tuổi. Con đường của cháu đương nhiên còn dài, và Tường Vi cũng hiểu điều tối thiểu bước  đầu là khó, cho nên mọi tập trung công sức đang dồn cả vào thời buổi này, một thời buổi nhiều thử thách của tuổi dậy thì.

Chợt nhớ lại một thời hơn 60 năm trước, ông bà ở vào tuổi của cháu năm nay. Và nhớ lại một thời mất ăn mất ngủ vì học hành khó khăn giữa khi đất nước đang chìm trong lửa đạn. Để tốt nghiệp trung học để có thể lên đại học, sao những thử thách có thể gian nan đến thế. Và chợt nhớ đến nỗi vui mừng tràn ngập thời đó, cho dù không còn nhớ đã ăn mừng như thế nào. Không chỉ có một ải phải vượt qua mà có đến hai ải (tú tài 1 và tú tài 2). Kỳ thi nào cũng làm cho thí sinh mất ăn mất ngủ cho dù học ban nào (A, B, C). Nhất là ban B, nếu không ổn trong bài thi toán thì chỉ có nước chuẩn bị cho kỳ 2... Tỷ lệ học sinh thi đậu mỗi kỳ có lẽ chỉ vào khoảng 20-25%. Và nữ thí sinh không may thì dĩ nhiên buồn dai dẳng, nam thí sinh không may còn có nỗi lo vì nhớ đến viễn cảnh đang đến gần “Trống Trường Thành lung lay bóng nguyệt; Khói Cam Tuyền mờ mịt thức mây”. Tại sao thời trước tuổi trẻ trong nước cam khổ đến thế, và tuổi trẻ thời nay lại “ung dung, nhàn hạ” đến thế. Có lẽ vì phải sớm chia sẻ số phận của đất nước?

      Bài viết này nhằm góp những lời chia vui của ông bà, nhất là để đáp lại nỗi vui của cháu đã mời ông bà chung vui tại K-Pot trưa hôm đó.

Hoàng Ngọc Nguyên