Chuyện không tin mà có thực:

Truyền Thông Hoa Kỳ
đoàn kết chống Donald Trump

Sau khi ông Trump cấm đài CNN, MSNBC và Politico tham dự sinh hoạt báo chí của chính phủ, phòng họp báo tòa Bạch Ốc vắng tanh vì bị giới truyền thông đoàn kết tẩy chay. Ảnh: Jose Luis Magana/AP

Việc Tổng thống Donald Trump cấm cửa, thu hồi thẻ báo chí của 3 cơ quan truyền thông CNN, MSNBC và Politico, không cho họ tham dự sinh hoạt báo chí của chính quyền khiến ngoài sự phản đối của 3 đài này, các đối thủ cạnh tranh quan trọng của họ cũng đã ra tuyên bố sẽ tạm dừng việc ghi hình các hoạt động của Tổng thống cho đến khi có thông báo mới.

Ngày 18 tháng 9, ông Trump nhận định rằng CNN, MSNBC và Politico là những cơ quan truyền thông chuyên loan "tin giả-Fake News" nên từ nay sẽ không được thân cận với ông, ông cấm cộng sự viên của họ vào tòa Bạch ốc, cấm tháp tùng theo tổng thống du hành. Phóng viên của các cơ quan này đã bị từ chối không cho phép vào Nhà Trắng và thu hồi thẻ báo chí của họ vào ngay ngày hôm sau. Các cơ quan này đã phản ứng bằng cách đệ đơn kiện chính quyền vào ngày 21 tháng 9, tố cáo chính quyền Trump đã "tấn công trực diện vào Tu chính án thứ nhất và thứ năm”, đã "vi phạm trắng trợn các quyền hiến pháp cơ bản nhất của công dân Hoa Kỳ."

Đây không phải là lần đầu tiên chính quyền Trump “đụng” báo chí, đụng vào vấn đề tự do báo chí theo Tu chính án thứ nhất. Năm ngoái, ông Trump đã áp đặt lệnh cấm tương tự đối với hãng tin Associated Press (AP) do hãng này từ chối gọi "Vịnh nước Mỹ - Gulf of America thay vì "Vịnh Mexico - Gulf of Mexico” theo ý muốn của ông Trump.

Tuy nhiên, lệnh cấm nhắm vào hãng tin Associated Press (AP) có nêu ra một "mục tiêu cụ thể” là cái Gulf of Mexico và chỉ giới hạn hoạt động của họ ở một số khu vực nhất định bao gồm Phòng Bầu dục, nơi làm việc của tổng thống và máy bay Air Force One. Lệnh cấm với CNN, MSNBC và Politico có phạm vi "rộng hơn nhiều" và do đó, theo nhận định của các luật gia chuyên về Tu chính án thứ nhất có nhiều khả năng sẽ bị tòa án Hoa Kỳ bác bỏ.

Nhưng hãng tin AP không phải là đài CNN. Đây là lần đầu tiên, truyền thông Hoa Kỳ với nhiều khuynh hướng khác nhau đã đoàn kết khi ông Trump giới hạn quyền tiếp cận thông tin chính quyền của đài CNN.

Vào thứ Hai 21 tháng 9, 2 ngày sau khi Nhà Trắng thu hồi thẻ báo chí của ký giả CNN, các đối thủ cạnh tranh quan trọng của đài này đã ra thông cáo chung sẽ tạm dừng việc ghi hình các hoạt động của Tổng thống cho đến khi có diễn biến mới. Điều đó đồng nghĩa với việc giảm bớt sự phát tán, loan tải vốn là yếu tố sống còn đối với hoạt động của  tổng thống trong giai đoạn sắp bầu cử này.

Đài Fox News và những nhân sự nồng cốt của đài này đã biểu tỏ quyết định này một cách tích cực nhất. Bryan Boughton, trưởng phòng tin tức của FOX News  tại Washington, kiêm chủ tịch nhóm hợp tác chia sẻ nguồn tin (pool) của các đài truyền hình chuyên ghi lại mọi hoạt động công cộng của Tổng thống Hoa Kỳ đã công bố quyết định tạm dừng vô thời hạn việc ghi hình chung các hoạt động của Tổng thống, cùng với sự đồng thuận từ các đài ABC, CBS và NBC. Năm đài CNN, Fox News, ABC, CBS và NBC là nhóm các đài truyền hình phụ trách đưa tin luân phiên tại Nhà Trắng (gọi là "TV pool"); họ thay phiên nhau để cung cấp tin tức, hình ảnh và âm thanh về các hoạt động của tổng thống Hoa Kỳ với các cơ quan báo chí khác trên toàn thế giới.

Phóng viên Jacqui Heinrich của Fox News, trên cương vị chủ tịch Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng, đã khẳng định rằng động thái cấm Politico, MS NOW và CNN vào phòng họp báo Nhà Trắng của ông Trump vi phạm Tu chính án thứ Nhất.

Một sự đoàn kết tương tự của giới truyền thông đã xảy ra vào năm 2009, khi Fox News trở thành mục tiêu hứng chịu sự giận dữ của chính quyền Obama. Ông Obama từng cố gắng loại một phóng viên của Fox News khỏi nhóm ghi hình chung của truyền hình ra khỏi phòng họp báo của tòa Bạch Ốc, nhưng các đối thủ cạnh tranh của đài này đã thể hiện sự đoàn kết, buộc ông Obama phải nhượng bộ. Một kết cục tương tự chắc chắn cũng sẽ xảy ra lần này.

Việc loại bỏ các cơ quan truyền thông khỏi Nhà Trắng cho thấy chính quyền Trump đã quên bài học từ thời ông tổng thống Obama. Nếu động thái của ông Trump nhắm vào Politico, MS NOW và CNN được giữ nguyên, thì vị tổng thống tiếp theo thuộc đảng Dân chủ hoàn toàn có thể loại Fox News và các cơ quan truyền thông có khuynh hướng hữu khuynh khác khỏi phòng họp báo.

Nên nhớ tòa Bạch ốc là tài sản của công dân Mỹ, không phải là tài sản riêng của tổng thống Hoa Kỳ. Dân chúng Hoa Kỳ dựa vào các tổ chức truyền thông để biết những gì đang diễn ra bên trong nơi đó. Mọi tổng thống đều cho rằng cách đưa tin của truyền thông là thiếu công bằng, nhưng điều đó chỉ phản ánh sự va chạm tự nhiên giữa cánh hành pháp và "Quyền lực thứ tư" (báo chí). Các nhà lập quốc với tầm nhìn xa trông rộng của đất nước đã lường trước điều này và đã đảm bảo quyền tự do báo chí trong Hiến pháp Hoa Kỳ.

Trong một tuyên bố chung, các nguyên đơn Politico, MS NOW và CNN  khẳng định rằng " chính phủ không phải là bên quyết định nội dung báo chí đưa tin hay đăng tải."

Tổng thống Donald Trump, có thể sẽ không còn được tận hưởng những khoảnh khắc hào quang trên truyền hình nữa, sau khi các đài lớn như CNN, ABC, CBS, Fox News và NBC thông báo vào thứ Hai rằng họ sẽ tạm dừng việc đưa tin về các sự kiện của tổng thống. 4 đài ABC, CBS, Fox News và NBC đã ra thông cáo chung để thể hiện sự đoàn kết sau khi ông cấm đài CNN và các cơ quan báo chí khác vào Nhà Trắng vì lý do họ "đưa tin GIẢ MẠO!". Theo 4 đài này, lý luận của ông Trump không chấp nhận được: "Công chúng có quyền tiếp nhận thông tin chính xác và độc lập về chính phủ của mình. Không một chính quyền nào được phép hạn chế một tổ chức tin tức chỉ vì họ không đồng tình với cách đưa tin của tổ chức đó.”

Theo lịch trình, CNN là đài phụ trách đưa tin truyền hình (TV pool) vào thứ Hai 21/9 và sẽ tháp tùng ông Trump đến Thành phố New York để tham dự kỳ họp thường niên của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc trong tuần này. Lịch trình họp báo tối Chủ nhật của Nhà Trắng đã liệt kê Hearst, tập đoàn sở hữu các tờ báo và đài truyền hình địa phương trên khắp cả nước sẽ là ê-kíp truyền hình "phụ" tại Washington D.C., và Real America’s Voice, một kênh phát trực tuyến (streaming) có khuynh hướng cánh hữu sẽ là ê-kíp "phụ" cho chuyến đi của tổng thống Trump tới New York thay cho CNN. Các nhóm "phụ" này có thể đặt câu hỏi cho Tổng thống tại các sự kiện dành cho nhóm phóng viên tháp tùng (pool), nhưng họ không chia sẻ toàn bộ nội dung đưa tin của nhóm này cho các cơ quan truyền thông khác.

Một kết quả hiển nhiên cho việc “tẩy chay” của 5 đài truyền hình lớn nhất nước Mỹ là sự kiện xảy ra vào thứ Hai, ông Trump đã chủ trì lễ cắt băng khánh thành bãi đáp trực thăng mới tại Nhà Trắng, phần âm thanh thu được chỉ là tiếng nhiễu (static), khiến một phóng viên của đài Newsmax cho rằng việc không nghe rõ lời Tổng thống là do thiếu quyền tiếp cận dành cho nhóm phóng viên tháp tùng.

Hãng tin Associated Press (AP) đã đưa ra thông báo cập nhật vào thứ Hai, xác nhận việc CNN, MSNBC và Politico bị cấm tham gia, đồng thời cho biết họ "không có kế hoạch thành lập nhóm phóng viên truyền hình tháp tùng" để đi cùng ông Trump. Associated Press sẽ đưa tin về hoạt động của Tổng thống tại Liên Hợp Quốc thông qua các phóng viên có mặt tại hiện trường, bao gồm việc cung cấp video trực tiếp, hình ảnh và các bản tin."

Trong bối cảnh khả năng đưa tin về các sự kiện như kỳ họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc và chuyến thăm Mỹ của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào cuối tuần này quyết định của ông Trump dường như đã phản tác dụng. Đáng chú ý, ông Trump đặc biệt quan tâm đến chuyến thăm của nhà lãnh đạo Trung Quốc; ông được cho là đã chi tới 875.000 USD để đẩy nhanh tiến độ xây dựng chính bãi đáp trực thăng vừa được khánh thành hôm thứ Hai trên bãi cỏ Nhà Trắng nhằm chuẩn bị cho sự kiện này.

"Việc từ chối cho phép tiếp cận là một chuyện, nhưng từ chối chỉ vì bạn không thích cơ quan truyền thông đó lại là chuyện khác," Roy Gutterman, giáo sư tại Đại học Syracuse kiêm giám đốc Trung tâm Tully về Tự do Ngôn luận, chia sẻ với tờ USA TODAY vào ngày 21 tháng 9.

Tại sao ông Trump lại áp đặt lệnh cấm?

Khác với vụ kiện liên quan đến Associated Press (vì chống việc gọi Gulf of Mexico là Gulf of America), lần này ông Trump không đưa ra một tin, một bài hay một sự kiện cụ thể nào đưa đến lệnh cấm đối với ba cơ quan truyền thông CNN, MS Now và Politico mà chỉ tuyên bố: Đó là sự tích tụ của nhiều tin trong vài năm qua. Tuy không đưa ra chi tiết cụ thể về phạm vi áp dụng của "lệnh cấm rất đơn giản" này nhưng lời lẽ của ông thì quyết  liệt hơn: "Tôi không muốn họ vào văn phòng của mình, tôi không muốn họ ở đây, lệnh cấm sẽ được áp dụng ở mức tối đa có thể."

Nhưng Tòa án đã tuyên bố rằng các nhà báo được bảo vệ bởi Tu chính án thứ Nhất trong việc xin cấp thẻ hành nghề tại tòa Bạch Ốc. Quyền này "là một quyền tự do" và không thể bị tước bỏ theo quy định của Tu chính án thứ Năm.

Trong đơn kiện lên tòa án liên bang ngày 21 tháng 9, các cơ quan truyền thông này đã viện dẫn vụ *Sherrill kiện Knight* (Sherrill v. Knight) diễn ra vào những năm 1970. Trong vụ án đó, tòa phúc thẩm liên bang phán quyết rằng chính phủ không thể tùy tiện từ chối cấp thẻ hành nghề cho phóng viên dựa trên nội dung tin bài của họ, nếu Nhà Trắng đã mở cửa đón truyền thông và thiết lập cơ sở để phục vụ báo chí.

Tuy nhiên, tòa án cũng thừa nhận rằng các tổng thống có quyền cấp phép phỏng vấn hoặc tổ chức họp báo với các nhà báo do tổng thống chọn lựa, ông ấy không bị buộc phải dành cơ hội đó cho tất cả mọi người."

Một tổng thống Hoa Kỳ không tin vào hệ thống tư pháp của quốc gia?

Tại Phòng Bầu dục vào ngày 18 tháng 9, ông Trump tuyên bố rằng khả năng thắng kiện của bạn "phụ thuộc vào việc bạn gặp phải vị thẩm phán nào, sự thật là vậy.

Thẩm phán Timothy Kelly – người được ông Trump bổ nhiệm – đã được phân công thụ lý vụ án. Trước đó, vào năm 2018, ông này từng ra lệnh cho Nhà Trắng khôi phục thẻ báo chí cho phóng viên Jim Acosta của đài CNN, khi thẻ này bị tịch thu sau một cuộc tranh cãi gay gắt giữa ông Acosta và Tổng thống Trump tại một buổi họp báo.

Ông Trump đã chỉ trích gay gắt ông Kelly trong một bài đăng trên Truth Social vào thứ Hai. "Họ đã có được một vị thẩm phán rất thuận lợi cho phe mình—một người từng ra phán quyết có lợi cho Jim Acosta, nhân vật mà giờ đây dường như đã biến mất khỏi Trái Đất. Vị thẩm phán đó tên là Tim Kelly, và thật đáng buồn thay, ông ấy lại được chính 'TRUMP' bổ nhiệm.

Tại sao tòa án lại giữ nguyên lệnh cấm liên quan đến hãng tin Associated Press (AP) nhưng bãi bỏ lệnh cấm với CNN, MsNow và Politico?

Mức độ áp dụng các quyền tự do theo Tu chính án thứ Nhất tại một địa điểm chính phủ phụ thuộc vào tính chất của không gian đó. Các không gian công cộng quần chúng như công viên và vỉa hè là nơi các quyền tự do được tôn trọng nhất theo Tu chính án thứ Nhất. Đối với các không gian không dành cho công chúng (nonpublic forum) – ví dụ như nhà ga sân bay hay tòa Bạch Ốc, chính phủ có quyền hạn chế quyền tự do ngôn luận, miễn là các hạn chế đó phải hợp lý và không dựa trên quan điểm khác biệt với chính quyền.

Mặc dù ban đầu tòa án cấp dưới đồng ý với lập luận của AP rằng những khu vực họ cấm tiếp cận là không gian không dành cho công chúng (do đó lệnh cấm dựa trên quan điểm là vi hiến), nhưng tòa phúc thẩm sau đó lại phán quyết rằng "các khu vực hạn chế dành cho tổng thống không phải là những không gian được mở ra cho các cuộc thảo luận và phát ngôn cá nhân theo tinh thần Tu chính án thứ Nhất."

Tòa án phán quyết: "Do đó, Nhà Trắng vẫn giữ quyền quyết định – bao gồm cả việc dựa trên quan điểm – về việc nhà báo nào sẽ được phép vào."

Vụ kiện của CNN, MSNBC và Politico cũng lập luận rằng những khu vực mà phóng viên của họ bị cấm tiếp cận tại Nhà Trắng là không gian không dành cho công chúng; điều này mở ra cơ hội để tòa án định nghĩa rõ hơn về các không gian như vậy cũng như phạm vi quyền quyết định của ông Trump. Tuy nhiên, trong lúc này, những người ủng hộ tự do báo chí và các chuyên gia về Tu chính án thứ Nhất vẫn khẳng định rằng lệnh cấm này đã vượt xa mọi giới hạn pháp lý.

Nhóm luân phiên (pool) là phương thức để các đài truyền hình chia sẻ chi phí tốn kém khi phải theo sát Tổng thống với máy quay. Nhóm này gồm 5 đài CNN, ABC, CBS, Fox News và NBC luân phiên phân công ghi hình và phát tín hiệu trực tiếp để các cơ quan tin tức khác có thể sử dụng. Nếu không có nhóm luân phiên này, sẽ rất ít hình ảnh video về ông Trump được ghi lại, trừ khi các cơ quan tin tức tự quay hoặc sử dụng nguồn cấp dữ liệu do Nhà Trắng cung cấp.

Năm ngoái, Nhà Trắng đã giành quyền kiểm soát quy trình lựa chọn nhóm luân phiên từ Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng, cho phép chính quyền quyết định cơ quan nào được cử phóng viên đến đưa tin về các sự kiện; tuy nhiên, năm đài truyền hình không bị ảnh hưởng và vẫn luân phiên làm việc bình thường kể từ đó. Việc loại CNN đánh dấu lần đầu tiên một thành viên của nhóm luân phiên truyền hình bị trục xuất như vậy.

Phó Tổng thống JD Vance đã lên tiếng bảo vệ hành động của ông Trump vào thứ Hai. “Ông ấy không cấm các cơ quan truyền thông. Điều ông ấy muốn là chúng tôi sẽ không cấp quyền tiếp cận đặc biệt vào Nhà Trắng cho các bạn nếu các bạn thực hiện những hành động thực chất là tuyên truyền thay vì truyền thông”

Ông Trump, Chánh văn phòng Susie Wiles, Giám đốc truyền thông Steven Cheung và Giám đốc Sở Mật vụ Sean M. Curran là những viên chức chính phủ bị nêu tên trong vụ kiện.

Bà Jacqui Heinrich, Chủ tịch Hiệp hội Phóng viên đặc trách Nhà Trắng kiêm phóng viên của Fox News, đã kêu gọi Nhà Trắng khôi phục quyền tiếp cận cho các phóng viên:

"Người dân Mỹ, thông qua một nền báo chí tự do và độc lập, phải có khả năng giám sát những người được bầu vào chính quyền, bất kể các viên chức chính phủ có nhìn nhận điều đó một cách tích cực hay không,". Viện Knight về Tu chính án thứ Nhất thuộc Đại học Columbia cho biết đã có kế hoạch hỗ trợ các cơ quan báo chí này tại tòa án. Ông Jameel Jaffer, giám đốc điều hành của tổ chức, nhận định rằng các lệnh cấm này cấu thành "một cuộc tấn công vào cả quyền tự do báo chí lẫn quyền tiếp cận thông tin độc lập về chính phủ của công chúng."

Có bao nhiêu vụ kiện ông Trump dành cho … "kẻ thù của người dân Mỹ”

Tổng thống Donald Trump gọi truyền thông là "kẻ thù của người dân Mỹ" trong một bài đăng trên mạng xã hội, chỉ một tháng sau khi nhậm chức tổng thống lần đầu vào năm 2017. Kể từ đó, dù với tư cách cá nhân hay trên cương vị tổng thống, ông vẫn liên tục nhắm vào các cơ quan truyền thông và những nhân vật trong ngành này mà ông không thích. Cựu Thượng nghị sĩ Jeff Flake (đảng Cộng hòa, bang Arizona) – một người thường xuyên chỉ trích ông Trump và vì thế đã không tái tranh cử năm 2018 – đã gay gắt chỉ trích Tổng thống Trump ngay tại diễn đàn Thượng viện vì sử dụng cụm từ "của Joseph Stalin: báo chí là kẻ thù của dân tộc". Những người khác, bao gồm cả phóng viên kỳ cựu của đài CBS News là Marvin Kalb, cũng so sánh điều này với những lời lẽ kích động về "Nỗi Sợ Làn Sóng Đỏ " (Red Scare) của Thượng nghị sĩ Joseph P. McCarthy vào thập niên 1950.

Mặc dù một số vụ kiện đã được tòa án bác bỏ, các cuộc chiến pháp lý của ông Trump vẫn tiếp diễn với tờ New York Times, Wall Street Journal và các cơ quan báo chí khác.

Với tư cách cá nhân – cả trước và sau khi đắc cử nhiệm kỳ thứ hai – ông Trump đã sử dụng biện pháp dùng pháp lý để ứng đối với các cơ quan truyền thông mà ông không hài lòng. Ông đã đệ đơn kiện hàng loạt, cáo buộc các công ty truyền thông bôi nhọ và làm tổn hại danh tiếng của mình. Hai trong số những vụ kiện đầu tiên mà ông Trump khởi xướng – nhắm vào hai đài ABC và CBS – đã được dàn xếp với khoản bồi thường hàng triệu đô la được coi là những “hành động đầu hàng khó chấp nhận” của hai đài này. Vì đó là thời điểm các công ty mẹ của ABC và CBS (Disney và Paramount Skydance) đang cần chính quyền thông qua vấn đề pháp lý cho một số thương vụ sát nhập của  họ. Disney và Paramount Skydance đều không phản hồi yêu cầu bình luận về vấn đề này. Tờ The Washington Post đã bị kiện bởi công ty mạng xã hội của ông Trump – Trump Media & Technology Group, đơn vị sở hữu nền tảng Truth Social. Vụ kiện hiện đang được thụ lý tại tòa án liên bang ở Florida.

Dưới đây là cập nhật tình trạng các vụ kiện mà ông Trump nhắm vào các công ty truyền thông.

• Vụ kiện đài ABC vì tội phỉ báng vào tháng 3 năm 2024 sau một cuộc phỏng vấn, trong đó người dẫn chương trình George Stephanopoulos đã đọc kết luận của bồi thẩm đoàn liên bang tại Manhattan rằng ông Trump bị luận tội là "phải chịu trách nhiệm pháp lý về hành vi hiếp dâm". Nhà báo này đề cập đến việc bồi thẩm đoàn liên bang tại Manhattan kết luận ông Trump phải chịu trách nhiệm về hành vi lạm dụng tình dục đối với bà E. Jean Carroll – người tố cáo ông Trump cưỡng hiếp bà trong phòng thay đồ của một cửa hàng bách hóa vào giữa thập niên 1990.

Trong vụ kiện này, vào tháng 5 năm 2023, bồi thẩm đoàn đã ra phán quyết buộc ông Trump phải bồi thường tổng cộng 5 triệu USD cho bà Carroll – một cây bút chuyên mục tư vấn, người từng công khai cáo buộc ông Trump hiếp dâm vào năm 2019 – vì các hành vi lạm dụng tình dục và phỉ báng.

Vào tháng 7 năm 2023, một thẩm phán đã bác bỏ nỗ lực của các luật sư bên phía ông Trump nhằm yêu cầu xét xử lại khi lập luận rằng khoản bồi thường 5 triệu USD cho hành vi lạm dụng tình dục là quá cao, bởi hành vi lạm dụng tình dục chỉ ở mức độ nhẹ như hành động "sờ soạng" ngực nạn nhân. Thẩm phán Lewis A. Kaplan viết: "Việc bà Carroll không chứng minh được mình bị 'hiếp dâm' theo định nghĩa của Luật Hình sự New York không đồng nghĩa với việc bà không chứng minh được ông Trump đã 'hiếp dâm' mình theo cách hiểu thông thường của công chúng về từ này. Thực tế, như các bằng chứng tại phiên tòa được trình bày dưới đây đã làm rõ, bồi thẩm đoàn nhận thấy ông Trump quả thực đã có hành vi đó".

Vào tháng 1 năm 2024, trong một vụ kiện phỉ báng khác, riêng biệt tại cùng tòa án, bà Carroll đã được phán quyết nhận khoản bồi thường thiệt hại trị giá 83,3 triệu USD. Khoản tiền này liên quan đến những phát ngôn của ông Trump nhằm hạ thấp uy tín của bà và phủ nhận các cáo buộc lạm dụng tình dục mà bà đưa ra sau khi bị kết án lần thứ nhất. (Một hội đồng phúc thẩm đã giữ nguyên các kết luận về hành vi lạm dụng tình dục và phỉ báng; một hội đồng khác cũng giữ nguyên phán quyết bồi thường 83,3 triệu USD). Ông Trump vẫn đang tiếp tục kháng cáo đối với cả hai phán quyết này.

Các chuyên gia pháp lý có những ý kiến ​​trái chiều về tính hợp lý trong vụ kiện của ông Trump đối với đài ABC. Một số người cho rằng ông Stephanopoulos đã đưa ra thông tin ông Trump có tội khi vụ án còn đang tranh chấp. Vào tháng 12 năm 2024, một tháng sau khi ông Trump đắc cử nhiệm kỳ thứ hai, đài truyền hình ABC đã dàn xếp vụ kiện bằng cách đồng ý đóng góp 15 triệu USD dưới hình thức "khoản đóng góp từ thiện" cho một quỹ tổng thống trong tương lai nhằm xây dựng thư viện tổng thống của ông Trump; đồng thời chi trả 1 triệu USD án phí và đính kèm một tuyên bố bày tỏ sự hối tiếc vào nội dung chương trình có liên quan.

Thỏa thuận dàn xếp này diễn ra chỉ vài tuần trước khi Disney – công ty mẹ của ABC – thông báo mua lại dịch vụ phát trực tuyến thể thao Fubo. Thương vụ này nhằm tạo ra đối thủ cạnh tranh với YouTube TV và cần có sự phê duyệt của chính phủ.  Bộ Tư pháp đã chấp thuận cho thương vụ này vào tháng 10. Disney cũng đang chờ chính phủ phê duyệt một thỏa thuận khác, trong đó công ty con ESPN sẽ mua lại NFL Network. Disney hiện chưa phản hồi yêu cầu bình luận về vấn đề này

Vụ kiện đài CBS vào tháng 10 năm 2024, ông Trump cáo buộc rằng chương trình chủ lực của đài là "60 Minutes" đã có hành vi "gian dối" trong cuộc phỏng vấn với ứng viên Đảng Dân chủ Kamala Harris. Đơn kiện của ông cho rằng cách đài xử lý cuộc phỏng vấn này tương đương với "những hành động mang tính đảng phái và bất hợp pháp nhằm can thiệp vào bầu cử và cử tri", với mục đích "gây hiểu lầm cho công chúng và cố gắng xoay chuyển cục diện" cuộc bầu cử sắp tới theo hướng có lợi cho bà Harris. Chương trình "60 Minutes" đã phát sóng một phiên bản câu trả lời của bà Harris về vấn đề Gaza và Israel, trong khi một phiên bản khác dài hơn lại xuất hiện trên chương trình sáng Chủ nhật của CBS là "Face the Nation". Các luật sư của ông Trump cho rằng phiên bản ngắn hơn đã được biên tập để làm hình ảnh bà Harris trở nên tích cực hơn và cải thiện cơ hội tranh cử của bà, trong khi CBS khẳng định cuộc phỏng vấn chỉ được biên tập lại để đảm bảo thời lượng phát sóng.

Ban đầu, đài CBS tuyên bố vụ kiện "hoàn toàn không có cơ sở", và nhiều luật sư chuyên về Tu chính án thứ Nhất cũng nhận định vụ kiện khó có khả năng thành công. Tuy nhiên, đến tháng 4, sau khi ông Trump đã trở lại Nhà Trắng, hai bên đã bước vào quá trình hòa giải. Vào tháng 7, CBS đồng ý dàn xếp vụ kiện với khoản chi trả 16 triệu USD cho thư viện tổng thống tương lai của ông Trump. Đài này không đưa ra lời xin lỗi nào.

Thỏa thuận này diễn ra trong bối cảnh công ty mẹ của CBS là Paramount thực hiện thương vụ sáp nhập trị giá 8,4 tỷ USD với Skydance Media của David Ellison. Thương vụ mua lại này đã được chính quyền phê duyệt vài tuần sau khi CBS đạt được thỏa thuận dàn xếp vụ kiện. Sự kiện này bị Stephen Colbert – người dẫn chương trình Late-Night  của CBS và gọi đó là "một khoản hối lộ béo bở". Chương trình của Colbert đã bị hủy bỏ ba ngày sau đó, mặc dù đài CBS tuyên bố đây "hoàn toàn là một quyết định dựa trên yếu tố tài chính". Paramount Skydance cũng đã không phản hồi yêu cầu bình luận về vụ việc.

Vụ kiện 20 thành viên của Hội đồng Giải thưởng Pulitzer, vào tháng 12 năm 2022, ông Trump đã cáo buộc Hội Đồng này bôi nhọ danh dự của ông khi từ chối thu hồi giải thưởng năm 2018 ở hạng mục tin tức quốc gia (national reporting) đã trao cho tờ New York Times và The Washington Post vì loạt bài về sự can thiệp của Nga vào cuộc bầu cử năm 2016 và mối liên hệ với chiến dịch tranh cử của ông Trump.

Vụ kiện, được đệ trình lên tòa án cấp tiểu bang tại Quận Okeechobee, Florida, không trực tiếp thách thức nội dung đưa tin của các tờ báo hay quyết định trao giải ban đầu. Thay vào đó, vụ kiện nhắm vào tuyên bố năm 2022 của hội đồng nhằm phản hồi yêu cầu thu hồi giải thưởng của ông Trump. Hội đồng cho biết họ đã ủy quyền thực hiện hai cuộc đánh giá độc lập; cả hai đều kết luận rằng "không có đoạn văn, tiêu đề, lập luận hay khẳng định nào trong các bài dự thi đoạt giải bị bác bỏ bởi các sự kiện được làm sáng tỏ sau khi giải thưởng được trao."

Đơn kiện của ông Trump cáo buộc rằng tuyên bố này đã ám chỉ sai lệch việc ông thông đồng với Nga, bất chấp kết quả từ các cuộc điều tra của Quốc hội và cuộc điều tra do Công tố viên đặc biệt Robert S. Mueller III dẫn đầu – những cuộc điều tra không đưa ra bất kỳ cáo buộc nào về âm mưu phạm tội.

Các bị đơn thuộc Hội đồng Pulitzer bao gồm những nhà báo và biên tập viên tên tuổi đến từ các tờ *The New Yorker*, *The Boston Globe* và *The Atlantic*.

Vào tháng 7 năm 2024, Thẩm phán bang Florida Robert Pegg đã bác bỏ các kiến ​​nghị hủy bỏ vụ kiện, với phán quyết rằng tuyên bố của hội đồng không cung cấp đủ thông tin thực tế để được coi là ý kiến ​​được pháp luật bảo vệ. Ông Pegg lưu ý rằng tuyên bố này đã không "làm rõ liệu các 'chuyên gia đánh giá độc lập' có xác minh được các nguồn tin ẩn danh hay không, hoặc họ đã xác minh bằng cách nào" trong các bài báo đoạt giải.

Vụ kiện dường như còn lâu mới đi đến hồi kết. Vào tháng 12 năm 2025, Hội đồng Pulitzer đã yêu cầu cung cấp hồ sơ khai thuế của ông Trump từ năm 2015 trở lại đây cũng như hồ sơ y tế và tâm lý của ông, với lập luận rằng nếu ông đòi bồi thường thiệt hại về tinh thần hoặc cảm xúc, ông phải cung cấp tài liệu chứng minh. "Cũng như bất kỳ nguyên đơn nào khác, Tổng thống phải trình bày rõ ràng và chứng minh các cáo buộc của mình bằng bằng chứng," người phát ngôn của hội đồng cho biết.

Vụ kiện tờ Des Moines Register và chuyên gia thăm dò ý kiến ​​tại Iowa, bà Ann Selzer vào tháng 12 năm 2024 vì đã công bố một cuộc thăm dò ba ngày trước cuộc bầu cử tổng thống, trong đó cho thấy ông Trump đang bị Phó Tổng thống Kamala Harris dẫn trước. Đơn kiện cáo buộc các bị đơn vi phạm luật bảo vệ người tiêu dùng khi thực hiện hành vi "can thiệp bầu cử", đồng thời cho rằng tờ báo và chuyên gia thăm dò này "hy vọng rằng... [cuộc thăm dò] sẽ tạo ra một nhận định sai lệch về chiến thắng tất yếu của bà Harris" trong tuần lễ cuối cùng của chiến dịch tranh cử.

Ông Trump đã giành chiến thắng tại tiểu bang này với cách biệt 13 điểm phần trăm. Phản hồi lại vụ kiện, người phát ngôn của Gannett – công ty mẹ của tờ DesMoines Register khẳng định tờ báo vẫn bảo lưu kết quả đưa tin của mình. Sau cuộc bầu cử, bà Selzer đã xem xét lại công việc của mình và viết rằng bà đã kiểm tra dữ liệu thăm dò nhưng không tìm thấy bất kỳ yếu tố nào có thể "làm sáng tỏ nguyên nhân dẫn đến sai lệch kết quả bầu cử ".

Sau khi các luật sư của ông Trump nộp đơn kiện tại tòa án tiểu bang Iowa, tờ Des Moines Register và bà Selzer đã yêu cầu chuyển vụ việc sang tòa án liên bang và nộp đơn đề nghị bác bỏ vụ kiện vì cho rằng nó thiếu cơ sở pháp lý. Vào tháng 10 năm 2025, một tòa phúc thẩm liên bang đã phán quyết rằng ông Trump có thể rút đơn kiện khỏi tòa án liên bang và tiếp tục theo nộp một  vụ kiện mới tại tòa án tiểu bang. Vụ kiện này hiện vẫn đang chờ được giải quyết.

Vụ kiện The Wall Street Journal

Vào tháng 7 năm 2025, ông Trump đã đệ đơn kiện tờ The Wall Street Journal; công ty mẹ của tờ báo là Dow Jones; Chủ tịch News Corp Rupert Murdoch; Giám đốc điều hành News Corp Robert Thomson; cùng hai phóng viên của tờ báo là Khadeeja Safdar và Joe Palazzolo, đòi bồi thường 10 tỷ USD. Ông cáo buộc tờ báo đã bôi nhọ danh dự của mình khi đăng tải một bài viết về bức vẽ có nội dung khiếm nhã, được cho là có chữ ký của ông và tặng cho “tú ông” Jeffrey Epstein nhân dịp sinh nhật lần thứ 50 của người này vào năm 2003.

Tờ Wall Street Journal đưa tin bức vẽ, một trong hàng chục “tác phẩm” do Ghislaine Maxwell (cộng sự của Epstein) thu thập, có chứa một vài dòng chữ nằm trong đường viền hình ảnh một người phụ nữ khỏa thân và kết thúc bằng câu: "Chúc mừng sinh nhật và mong rằng mỗi ngày đều là một bí mật tuyệt vời khác - “Happy Birthday — and may every day be another wonderful secret.".

Ông Trump phủ nhận là “tác giả” của hình vẻ và dòng chữ này; ông gọi đó là "đồ giả mạo" và khẳng định ông không hề "vẽ tranh phụ nữ".

Vụ kiện được đệ trình lên Tòa án Quận Hoa Kỳ tại Quận Nam Florida và được giao cho Thẩm phán Darrin P. Gayles – người được cựu Tổng thống Obama bổ nhiệm – thụ lý. Các bị đơn đã nộp đơn yêu cầu bác bỏ vụ kiện vào tháng 9 năm 2025, với lập luận rằng bài báo phản ánh đúng sự thật và Ủy ban Giám sát Hạ viện sau đó đã công khai cuốn sổ ghi chép tiệc sinh nhật có chứa bức thư nói trên.

Trong đơn kiến ​​nghị, các luật sư của tờ WSJ biện hộ rằng vụ kiện này là "sự xúc phạm đến Tu chính án thứ Nhất" và rằng ông Trump "đã khởi kiện nhằm bịt ​​miệng một tờ báo vì họ đăng tải thông tin đã được chứng minh là đúng sự thật thông qua các tài liệu do chính Quốc hội công bố cho công chúng Mỹ."

Nhiều chuyên gia pháp lý nhận định rằng vụ kiện này thiếu cơ sở vững chắc. Để thắng kiện, ông Trump cần chứng minh được yếu tố có "ác ý thực sự" (actual malice) — nghĩa là tờ  WSJ biết rõ câu chuyện là sai sự thật và đã có thái độ bất chấp sự thật.

Vụ kiện này đánh dấu việc ông Trump chống lại ông Murdoch, một đồng minh lâu năm và là chủ đài FOX News. Các bình luận viên trên kênh Fox News — thuộc sở hữu của tập đoàn News Corp. do ông Murdoch điều hành — từ lâu đã ủng hộ mạnh mẽ ông Trump trong suốt quá trình thăng tiến chính trị của ông, và nhiều người trong số họ cũng đã tham gia vào các chính quyền của ông. Ông Trump từng chia sẻ trên mạng xã hội Truth Social rằng đích thân ông đã cảnh báo ông Murdoch không được đăng tải câu chuyện đó. Theo ba người nắm rõ thông tin và chia sẻ với tờ The Washington Post với điều kiện giấu tên, ông Murdoch cho biết ông sẽ không để mình bị đe dọa.

Kiện tờ The New York Times:

Vào tháng 9 năm 2025, ông Trump đã kiện tờ The New York Times cùng  bốn phóng viên của tờ báo này và nhà xuất bản Penguin Random House, đòi bồi thường 15 tỷ USD. Ông cáo buộc các phóng viên của tờ báo đã bôi nhọ danh dự của mình trong cuốn sách xuất bản năm 2024 có tựa đề "Lucky Loser: How Donald Trump Squandered His Father’s Fortune and Created the Illusion of Success" (tạm dịch: Kẻ thua cuộc may mắn: Cách Donald Trump phung phí gia sản của cha mình và tạo ra ảo tưởng về sự thành công), cũng như trong một số bài báo viết về khối tài sản, sự nghiệp kinh doanh và hành trình vươn lên vị thế nổi bật trên toàn quốc của ông.

Vụ kiện được đệ trình lên Tòa án Quận Hoa Kỳ tại Quận Trung tâm Florida (U.S. District Court for the Middle District of Florida). Các bị đơn bao gồm các phóng viên của tờ Times là Susanne Craig, Russ Buettner, Peter Baker và Michael S. Schmidt, cùng với Công ty The New York Times và nhà xuất bản Penguin Random House – đơn vị phát hành cuốn sách do Craig và Buettner đồng tác giả.

Thẩm phán Quận Hoa Kỳ Steven D. Merryday – người được bổ nhiệm dưới thời Tổng thống George H.W. Bush – đã bác bỏ đơn kiện ban đầu dài 85 trang trong phán quyết đưa ra vào tháng 9 năm 2025. Ông gọi đơn kiện này là "hoàn toàn không phù hợp và không được phép", đồng thời nhận xét rằng văn bản này giống một tài liệu chính trị hơn là một hồ sơ pháp lý nghiêm túc.

Thẩm phán Merryday viết rằng đơn kiện không phải là "công cụ khuếch đại cho hoạt động quan hệ công chúng hay bục phát biểu đầy nhiệt huyết tại một cuộc mít tinh chính trị". Ông cho phép ông Trump sửa đổi đơn kiện để khắc phục các vấn đề nêu trên, với điều kiện độ dài không quá 40 trang. Các luật sư của ông Trump đã nộp lại đơn kiện vào tháng 10 năm 2025 với đúng 40 trang, đồng thời loại bỏ phóng viên Schmidt khỏi danh sách bị đơn.

Đơn kiện sửa đổi thách thức hàng chục tuyên bố trong cuốn sách và hai bài báo của tờ Times, cáo buộc rằng các tài liệu này đã mô tả sai lệch ông Trump là một doanh nhân thất bại, người có được sự giàu có nhờ cha mình và có hình ảnh được các nhà sản xuất truyền hình dàn dựng. Vụ kiện cho rằng Craig và Buettner đã "nhận các bản khai thuế bị đánh cắp" và tờ Times có thói quen giải quyết "bất kỳ sự mơ hồ hay không chắc chắn nào về mặt dữ kiện trong quá trình đưa tin theo hướng gây bất lợi cho Tổng thống Trump".

Tờ Times khẳng định hồ sơ vụ kiện này hoàn toàn vô căn cứ vì  "Đây chỉ đơn thuần là nỗ lực nhằm ngăn chặn các hoạt động đưa tin độc lập để thu hút sự chú ý của dư luận, nhưng The New York Times sẽ không chùn bước trước các chiêu trò đe dọa". Vào tháng 12 năm 2025, tờ Times đã nộp đơn yêu cầu bác bỏ đơn kiện sửa đổi. Vụ việc hiện vẫn đang chờ được giải quyết.

Kiện đài BBC

Ông Trump đã kiện Đài Phát thanh và Truyền hình Anh (BBC) đòi bồi thường lên tới 10 tỷ USD vào tháng 12 năm 2025. Ông cáo buộc rằng một tập trong loạt phim tài liệu "Panorama" của đài này đã bôi nhọ danh dự của ông bằng cách cắt ghép gây hiểu lầm bài phát biểu ngày 6 tháng 1 năm 2021 của ông, khiến người xem lầm tưởng rằng ông đã trực tiếp kích động bạo lực tại Điện Capitol Hoa Kỳ vào ngày hôm đó.

Tập phim có tựa đề "Trump: A Second Chance?" (Trump: Cơ hội thứ hai?) đã được phát sóng tại Vương quốc Anh vài ngày trước cuộc bầu cử tổng thống năm 2024. Vào tháng 11 năm 2025, tờ Telegraph đã đăng tải thông tin từ người tố giác Michael Prescott – cựu cố vấn về tiêu chuẩn biên tập của BBC – người đã chỉ trích bộ phim tài liệu vì hành vi cắt ghép, chắp vá các phần khác nhau trong bài phát biểu của ông Trump.

Tổng giám đốc BBC Tim Davie và Giám đốc điều hành BBC News Deborah Turness đã từ chức vào cuối tháng đó do những hệ quả từ vụ việc người tố giác lên tiếng.

BBC đã xin lỗi về việc cắt ghép nhưng bác bỏ mọi cơ sở pháp lý cho cáo buộc bôi nhọ danh dự. "Mặc dù BBC chân thành hối tiếc về cách thức đoạn video được biên tập, chúng tôi kiên quyết bác bỏ một vụ kiện bôi nhọ danh dự," đài này tuyên bố vào ngày 13 tháng 11.

Ông Trump đã đệ đơn kiện vào ngày 15 tháng 12 tại Tòa án Quận Hoa Kỳ khu vực Nam Florida, cáo buộc hành vi bôi nhọ danh dự và vi phạm Đạo luật về Các hành vi Thương mại Không công bằng và Lừa dối của tiểu bang  Florida, đồng thời yêu cầu bồi thường 5 tỷ USD cho mỗi cáo buộc. Vụ kiện đã được giao cho Thẩm phán Roy K. Altman thụ lý.

Thời hiệu khởi kiện về tội bôi nhọ danh dự tại Anh là một năm, khiến vị tổng thống không còn cơ sở pháp lý nào để kiện tại quốc gia này.

Các chuyên gia pháp lý nhận định rằng ông Trump sẽ phải đối mặt với những trở ngại lớn. Do chọn khởi kiện tại Hoa Kỳ, ông sẽ cần chứng minh được rằng BBC đã vi phạm tiêu chuẩn khắt khe về "ác ý thực sự" (actual malice) đối với người của công chúng — nghĩa là BBC hoặc đã biết rõ các tuyên bố bị khiếu nại là sai sự thật nhưng vẫn công bố, hoặc đã hành động với thái độ "bất chấp liều lĩnh" (reckless disregard) đối với tính đúng sai của thông tin.

Vụ kiện cũng có thể làm nảy sinh các vấn đề về thẩm quyền xét xử. BBC lập luận rằng bộ phim tài liệu chưa từng được phát sóng tại Hoa Kỳ, trong khi các luật sư của ông Trump phản bác rằng khán giả tại Mỹ vẫn có thể tiếp cận nội dung này thông qua một số dịch vụ phát trực tuyến hoặc mạng riêng ảo.

Những Vụ Đã Bị Bác Bỏ

Kiện The New York Times (2020)

Chiến dịch tranh cử của ông Trump đã kiện tờ The New York Times vào năm 2020 liên quan đến một bài bình luận của Max Frankel được đăng tải từ năm trước đó. Phía ông Trump cho rằng bài viết này sai sự thật khi cáo buộc có mối quan hệ "có đi có lại" (quid pro quo) giữa chiến dịch tranh cử và các quan chức Nga trước thềm cuộc bầu cử năm 2016. Một thẩm phán tại tòa án bang New York đã bác bỏ vụ kiện vào năm 2021, nhận định rằng bài bình luận này thuộc phạm vi ngôn luận được bảo vệ theo Tu chính án thứ Nhất.

Kiện The Washington Post 2020

Một tuần sau khi kiện tờ The Times vào năm 2020, chiến dịch tranh cử tổng thống của ông Trump cũng đã kiện tờ The Post. Vụ kiện này cũng liên quan đến hai bài bình luận cáo buộc có mối liên hệ giữa chiến dịch tranh cử và việc Nga can thiệp vào bầu cử. Năm 2023, một thẩm phán liên bang tại Washington đã bác bỏ vụ kiện với lý do tương tự.

Kiện CNN 2022 vì “The Big Lie”

Ông Trump đã kiện CNN trong một vụ kiện phỉ báng trị giá 475 triệu USD vào năm 2022. Vụ kiện cáo buộc rằng đài truyền hình cable này đã thực hiện một "chiến dịch ngăn cản dưới hình thức bôi nhọ và vu khống" vì lo ngại ông Trump sẽ tái tranh cử. Các luật sư của ông Trump tập trung vào việc đài này sử dụng cụm từ " The 'Big Lie' (chỉ giỏi nói dối) để chỉ những tuyên bố sai sự thật của ông Trump rằng cuộc bầu cử tổng thống năm 2020 đã được dàn xếp để chống lại ông. Một thẩm phán liên bang, người được chính ông Trump bổ nhiệm, đã bác bỏ vụ kiện vào năm 2023. Thẩm phán Raag Singhal viết: "Các tuyên bố của CNN, dù đáng ghét, nhưng xét về mặt pháp lý thì không cấu thành hành vi phỉ báng".

Kiện The New York Times (2021)

Năm 2021, ông Trump đã kiện tờ The New York Times, cùng ba phóng viên của tờ báo này và cháu gái Mary L. Trump, vì điều mà ông gọi là một "âm mưu thâm độc" nhằm lấy hồ sơ thuế của ông và công khai chúng. Trong khi các cáo buộc chống lại người cháu gái được phép tiếp tục, một thẩm phán Tòa án Tối cao New York đã bác bỏ vụ kiện nhắm vào The Times và các phóng viên của tờ báo này vào năm 2024, đồng thời yêu cầu ông Trump phải trả cho tổ chức tin tức này gần 400.000 USD để trang trải chi phí pháp lý.

Đỗ Thụy Hinh tổng hợp