Nhà văn Doãn Quốc Sỹ, một cây cổ thụ của Văn Học Việt Nam Tự Do vừa qua đời tại quận Cam, California vào ngày 14 tháng 10 năm 2025 hưởng thọ 103 tuổi. Tang lễ và lễ hỏa tang sẽ được tổ chức vào ngày 1 tháng 11, 2025 theo cáo phó của gia đình.Theo trang nhà của Doãn Quốc Sỹ thì ông lấy tên thật làm bút hiệu. Ông sinh ngày 17/02/1923 (nhằm ngày Mùng Hai Tết Quí Hợi) tại xã Hạ Yên Quyết, Hà Đông, ngoại thành Hà Nội. Ông là con trưởng của gia đình văn nghệ sĩ. Cha ông là Doãn Hưu, một nhà nho và người em trai của ông là nhạc sĩ Quân đội Nhân dân Việt Nam, Doãn Nho. Năm 1946, ông lập gia đình với con gái nhà thơ trào phúng Tú Mỡ (Hồ Trọng Hiếu) là bà Hồ Thị Thảo. Năm 1954, ông cùng gia đình di cư vào Nam.

Dư Hoa (Yu Hua ,1960 -) là nhà văn Trung Quốc hiện đại, thuộc phái tiên phong, rất nổi tiếng. Tác phẩm gồm 5 tiểu thuyết, 6 tập truyện ngắn, và 3 tập tiểu luận, đã được dịch ra 20 ngoại ngữ. Truyện ngắn Buổi Trưa Gió Hú cho thấy mặt thực của cuộc sống đầy phi lý, vong thân, không tự do, tự chủ như người ta tưởng, mà bị tác động mạnh mẽ bởi hoàn cảnh, xã hội (biểu tượng qua sức mạnh của ông vạm vỡ, của gió hú mãnh liệt), tôn giáo, đạo lý (tập tục tang chế, bổn phận con hiếu thảo, bạn trung thành). Ông cũng thường điểm chút hài hước khiến truyện thêm hay.(Phạm đức Thân dịch từ bản English The Noon of Howling Wind (dịch giả Denis C. Mair) trong sách China's Avant-Garde Fiction, chi tiết hơn bản As the North Wind Howled (dich giả Allan H. Barr) trên The New Yorker.)

Tháng 9 năm nay qua đi như thế. Chúng tôi, những người bạn đã từng quen biết nhà văn Thảo Trường, nhạc sĩ Trần Quan Long, nữ ca sĩ Thúy Nga đều có cảm giác thời gian không còn chờ đợi chúng tôi nữa rồi.  Lời hẹn của những ngày đầu tị nạn, của những thập niên 70, 80, 90 là sẽ về thăm lại quê nhà rợp bóng cờ vàng nhiều người đã không chờ được. Bạn của tôi ơi, bạn đừng hỏi tại sao tôi lại không buồn? Cũng may mà ngày thu phân năm nay, tôi có một vầng trăng rất sáng nhắc cho tôi nhớ các bạn tôi vẫn đặt vào tôi nhiều tin tưởng lắm. Tin tưởng có một ngày, tôi trở lại quê nhà, cắm một nén hương vào lòng đất mẹ và khấn lời “đại diện” thay cho các bạn tôi đã không làm được điều này. Hy vọng ngày đó, đứa cháu nội tôi đang bế trên tay ngày hôm nay, sẽ có mặt bên bà để cháu lau hộ trên má nhăn nheo của bà những giòng nước mắt tiếc thương những tinh hoa đất Việt đã ra đi về cõi khác không còn có dịp trở lại quê nhà…

Khi giúp thực hiện tạp chí Ngôn Ngữ số đặc biệt Đỗ Nghê Đỗ Hồng Ngọc phát hành vào tháng 5-2024, tôi đã được Bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc cho hay có nhà xuất bản và cả độc giả đề nghị ông viết “hồi ký”.  Nhưng cuối cùng, ông đã không viết hồi ký, mà chọn cách viết “Chuyện Hồi Đó” được nói đến trong Chương 1, “là những  chuyện xưa, tích cũ, kể lại bởi một người có tuổi, già khú, có thể trong một buổi “trà dư tửu hậu” cùng bạn bè... Nó không phải là một sáng tác, một ghi chép (ký) theo thời gian. Tôi chỉ “nhìn” tôi một chút, rồi nhờ người khác nhìn tôi…

Chuyện Di Tản/ Máy quay phim zoom vào một người đàn ông đứng tuổi đang hướng lên trên ra dấu nói gì đó. Bên cạnh ông là một thằng nhỏ cỡ chín mười tuổi, nép vào chân của ông, mặt mày ngơ ngác. Một lúc sau, người đàn ông chắp tay hướng lên trên xá xá nhiều lần như van lạy người trên tàu, gương mặt sạm nắng của ông ta có vẻ rất thành khẩn. Bỗng trên tàu thòng xuống một sợi th ừng cỡ nửa cườm tay, đầu dây đong đưa. Mấy người bên dưới tranh nhau chụp. Người đàn ông nắm được, mỉm cười sung sướng, vội vã cột ngang eo ếch thằng nhỏ. Xong, ông đưa tay ra dấu cho bên trên. Thằng nhỏ được từ từ kéo lên, tòn ten dọc theo hông tàu. Nó không la không khóc, hai tay nắm chặt sợi dây, ráng nghiêng người qua một bên để cúi đầu nhìn xuống. Người đàn ông ngước nhìn theo, đưa tay ra dấu như muốn nói: "Đi, đi! Đi, đi!". Rồi, mặt ông bỗng nhăn nhúm lại, ông úp mặt vào hai tay khóc ngất! Bấy giờ, tôi đoán ông ta là cha của thằng nhỏ đang tòn ten trên kia…Không có tiếng còi tàu hụ buồn thê thiết khi lìa bến, nhưng sao tôi cũng nghe ứa nước mắt!

 Viết về Tiểu Tử không khó nhưng không thật đơn giản. Nếu nói « Tiểu Tử » là kỷ sư điện chuyên ngành Thủy điện, tốt nghiệp năm 1955, ở trường kỷ sư điện Marseille, thì không phải chúng ta nói chuyện về ông Tiểu Tử, nhà văn, mà đó là ông Võ Hoài Nam, năm nay 95 tuổi vừa qua đời tại tư gia ở vùng Paris.

Tôi tiễn sư Trí, đoạn trở lại ngồi vào bàn đá uống trà. Trong người cảm thấy khoẻ khoắn và cương quyết hơn. Tôi biết vị trí của mình là một hạt bụi so với bao la vũ trụ, nhưng là một hạt bụi thanh thản và cương quyết. Mà cả thế giới có mấy tỷ hạt bụi như thế, đâu phải chuyện đùa. Tôi cất bình trà, vững vàng tiến vào một ngày mới tinh khôi…

Có lẽ ngày xưa các bậc sinh thành nên đặt tên tôi là Măng mới hợp với lẽ trời. Tôi khoái măng một cách kỳ lạ trong khi thằng con trai tôi lại ghét thậm tệ. Không biết có phải loại hình cha ăn mặn con khát nước không. Măng làm cách chi tôi cũng thích dù chỉ là thứ măng ngâm trong hũ bán đầy chợ. Nhưng món tôi hẩu nhất là món bún măng vịt. Nghe nhà hàng nào có bún măng vịt là tôi tìm tới, như tìm tới nhà người thương. Bún măng vịt với đĩa gỏi thịt vịt nằm xếp lớp trên lớp rau bên cạnh chén nước mắm gừng trông cứ như là Bá Nha của đôi mắt Tử Kỳ là tôi.

Hằng năm, nhân dịp Tết đến, Xuân về, ta lại nghe những bản nhạc Xuân rộn ràng trên các đài phát thanh, trên các hệ thống truyền hình, trên DVD, CD bày bán khắp mọi nơi. Trong đó, có thể ta được nghe nhiều nhất là bản nhạc Anh Cho Em Mùa Xuân, nhạc Nguyễn Hiền, phổ từ bài thơ Nụ Hoa Vàng Ngày Xuân của Kim Tuấn.Chúng ta là những người nghe nhạc, rất buồn lòng khi những người giới thiệu chương trình lại hay quên tên tác giả bài thơ, chỉ nghe được tên người nhạc sĩ phổ bài thơ đó là Nguyễn Hiền, cho nên có nhiều độc giả vô tình, chỉ biết đó là bản nhạc của Nguyễn Hiền, mà quên đi, hay không được nghe giới thiệu, đến nhà thơ Kim Tuấn, một nhà thơ miền Nam trước 1975, có thơ đăng rất nhiều trên các tạp chí văn học, và đã nổi tiếng với hai bài thơ được 2 nhạc sĩ lúc đó phổ nhạc và cả hai đều nổi tiếng theo bản nhạc phổ thơ của mình, đó là Nguyễn Hiền với Anh Cho Em Mùa Xuân và Y Vân với Những Bước Chân Âm Thầm đều phổ từ thơ Kim Tuấn.

Nhạc sĩ Hoàng Quý sinh năm 1920 tại Hải Phòng. Ông từng theo học nhạc sĩ Lê Thương tại trường trung học Lê Lợi, sau đó theo nữ giáo sư Âm nhạc Lepérète dạy nhạc ở các trường trung học khác. Nhờ có năng khiếu và ham học, ông tiếp thu âm nhạc tốt, chỉ một thời gian đã trở thành giáo viên dạy nhạc chính thức của trường Bonnal. Sau này, chính nhạc sĩ Văn Cao đã nói, 2 nhạc sĩ Lê Thương và Hoàng Quý có ảnh hưởng rất lớn đến sự nghiệp của ông. Hoàng Quý cũng là anh trai của nhạc sĩ Hoàng Phú, tức Tô Vũ – tác giả của Tạ Từ, Em Đến Thăm Anh Một Chiều Mưa, Tiếng Chuông Chiều Thu.

Trong khi cuộc xâm thực văn hóa diễn ra nhộn nhịp lộ liễu từ thành thị đến thôn quê Việt Nam, trẻ con Hàn theo cha mẹ xa xứ, vừa an tọa sau chuyến bay 5 tiếng đồng hồ lập tức được phụ huynh làm thủ tục cho vào trường quốc tế. Chiến dịch săn lùng gia sư theo danh sách giới thiệu từ những người đi trước được triển khai ngay sau đó. Ngoài IGS (International Grammar School, nay đổi thành ISHCM – International School HCM City) một trong những trường đầu tiên được cấp giấy phép giáo dục tại Việt Nam năm 1993, sau hơn 20 năm đã có cơ man là loại hình tương tự: BIS (International British School), AIS (American International School), SIC (Saigon International College), SSIS (Saigon South International School), SIS (Singapore International School)…nơi chương trình giáo dục được biên soạn trên tinh thần quốc tế để sau khi tốt nghiệp phổ thông trung học các em có thể xin vào bất cứ đại học nào trên thế giới nếu đủ tiêu chuẩn điểm TOEFL, SAT, IELTS – điều họ khó thể thực hiện trên đất nước của chính họ.

 Sau trận đau thập tử nhất sinh hồi năm ngoái, anh Hậu buông tất cả công việc làm ăn, giao hẳn cho lũ con cái, không còn ngó ngàng đến tiền bạc, kinh doanh như trước nữa. Anh lui về ở trong căn nhà nhỏ, sâu hút cuối hẻm. Hành động kỳ quặc này đã gây không ít bàn tán, xôn xao trong giới thương nhân một lúc, rồi thôi, ai lo phận nấy, coi như anh không còn tồn tại, không còn cạnh tranh với nhau khốc liệt như trước. Đám thương nhân mừng thầm vì đã loại được một đối thủ đã từng gây cho họ nhiều khó khăn mà không phải tốn đồng xu cắc bạc, lại còn được đến tận nhà để chia sẻ cái đau của anh, cảm thương anh theo đạo lý phường hội.

Ông Gót tuy già nhưng quắc thước, sáng trưng, cảm tưởng như có ánh sáng thắp bên trong gương mặt. Không ai biết ông bao nhiêu tuổi. Bình thường, đôi mắt hiền từ, thỉnh thoảng lóe lên ánh dữ dằn.Nơi đó trống, vô chủ, ông dựng lên vườn Địa Đàng. Cần người làm vườn, ông Gót mướn Đông theo lối sử dụng người da đen, không trả công, chỉ cho ăn uống thừa thãi, và chỗ ở an toàn. Đông có gương mặt xấu xí, thân thể như đười ươi. Khả năng thông minh dưới mức trung bình, nhưng trung thành. Ngoài trừ sức mạnh, đây là một con thú có lòng tử tế. Đêm nào Đông cũng đi ra ngoài tìm giống cái, đến gần sáng mới về, khiến cho vườn Địa Đàng mất an ninh. Gót cho phép ông mang một phụ nữ vào. Ông gọi vợ là Vá.

Professor Trần Ngọc Ninh peacefully passed away at the age 103 on July 16, 2025 at Hoag Hospital, in Newport Beach, Southern California. News of his passing was only shared by his family two weeks later, in accordance with his wish for an extremely simple Buddlish funeral held privately within the family. There was no obituary, no eulogy and the family faithfully fullfilled his wishes. He was laid to rest at Loma Vista Memorial Park in Fullerton, approximately 20 km from Little Saigon, beside the grave of his late wife, who passed away in the year 2020 during the Covid-19 pandemic. His gravestone is remarkably simple, bearing no titles or honors – only his name and his Dharma name “Orgyen Karma, symbolizing enlightened activity”.

Trước tháng 4/75, Phan Lạc Tiếp có hai nghề: Nghề tay phải là đi biển và nghề tay trái là viết văn. Viết để gửi gấm những cảm nghĩ, những sự việc buồn vui của đời sông biển. Sau khi bỏ xứ qua Mỹ, ông bỏ luôn nghề tay phải cũ, sống cuộc đời mới, nghề mới. Có lúc ông được tiếng là thợ “cổ xanh”, có khi mang danh là thầy “cổ trắng”. Lại có thời gian ông làm “cổ cò” chỉ vì cứ phải luôn ngóng tìm bóng dáng những chiếc ghe mong manh trên đại dương mênh mông. Đó là thời gian ông làm ủy viên sáng lập trong Ủy ban Báo nguy Cứu người Vượt biển. Và dù trong bất cứ nghề tay phải nào, nghề tay trái của ông vẫn chừng mực và đều đặn, không quá nhanh cũng không quá chậm. 

Bài viết này chỉ là những mảnh ghép đó đây góp nhặt từ sách báo hoặc trên các trang mạng hầu giúp bạn đọc được biết thêm về một tác giả mà mình yêu mến. Hy vọng hành trình đến với cuộc đời của ông sẽ tạo cảm hứng và động lực cho những bạn trẻ muốn vươn lên và tiến xa (the sky is the limit).

Tình dục rõ ràng là một đề tài có một sức hấp dẫn lớn lao đối với nhiều người. Đặc biệt khi sống trong một cộng đồng gần gũi ở thôn quê, khi quý vị ở đấy, có thể có nhiều rối rắm hay mờ mịt về tình dục và quan hệ tình dục. Nhiều đau khổ có thể sinh khởi từ chính chúng ta hay những người phối ngẫu của chúng ta về thái độ tình dục không sáng suốt. Có thể hữu ích để nhìn vào những hướng dẫn của Đạo Phật đã cống hiến đến lĩnh vực này.