Dân tộc nào trên thế giới cũng có tiếng nói của mình dù trình độ phát triển chênh lệch nhau. Có tiếng nói không có nghĩa là có chữ viết. Các bộ lạc ở Phi Châu, Nam Mỹ, Nam Á, Đông Nam Á không có chữ viết nhưng họ có tiếng nói. Chữ quốc ngữ của Việt Nam - dù chưa đầy 200 tuổi- đã giúp cho người Việt Nam ở ba miền Bắc- Trung- Nam đọc được và hiểu được dễ dàng. Mọi sáng kiến rút ngắn thời gian học chữ quốc ngữ để 100% người Việt Nam đều đọc, viết chữ quốc ngữ dễ dàng và toàn dân có thể hiểu nhau qua những bài viết bằng chữ quốc ngữ là điều cần quan tâm hơn là chuyện vẽ rắn thêm chân vừa thiếu sáng tạo vừa gây nhiều phức tạp tai hại không lường cho đất nước và dân tộc.

Chưa đi chưa biết Bến Tre,Nếu đi sẽ thấy cá mè như nhau.Toàn là mặt lợn đầu trâu,Cướp nhà, cướp đất, đè đầu dân oan.Chưa đi chưa biết Bà Đen,Nếu đi sẽ thấy chúng hèn đáng khinh.Tàu xâm lăng thì làm thinh,Dân đen phản đối, tội hình phạt ngay.

JOHN STEINBECK, NOBEL VĂN CHƯƠNG 1962      Sinh ngày 27/02/1902 tại Salinas, miền trung California. Sống và lớn lên trong một vùng thung lũng đồng quê xanh tươi, còn được gọi là “Salad Bowl” với dòng sông Salinas. Xong trung học (1919), có ước vọng viết văn, Steinbeck ghi tên học môn Văn chương Anh và cả lớp Viết văn / Creative writings tại Đại học danh tiếng Stanford, Palo Alto. Năm 1923, Steinbeck ghi tên học thêm môn Sinh Học / Biology tại Hopkins Marine Station, tại đây Steinbeck quen biết với William E. Ritter và quan tâm nhiều hơn tới Môi sinh / Ecology. Do theo học thất thường, ông rời Stanford 6 năm sau (1925) và không có một học vị nào. Steinbeck quyết định sang New York lập nghiệp, ông làm đủ loại công việc lao động tay chân để kiếm sống và tập sự làm báo, viết văn nhưng không thành công, không nhà xuất bản nào nhận in cuốn sách đầu tay của ông.

Nhà văn Nguyễn Huy Thiệp vừa qua đời ở Hà Nội ngày 20-3-2021. Có thể nói với tác phẩm đầu tay phát hành tại hải ngoại vào thập niên 80 của thế kỷ 20, Tướng Hồi Hưu, nhà văn Nguyễn Huy Thiệp đã xác định được tài năng và nhân cách của ông trong độc giả người Việt Tự Do không cộng sản khắp nơi.Nguyễn Huy Thiệp đến với văn chương muộn, lúc đã 40 tuổi, những truyện ngắn của ông mới bắt đầu khởi đăng trên báo Vǎn nghệ của Hội Nhà vǎn Việt Nam vào nǎm 1986 nhưng những dũ kiện, những nhận xét mới mẻ, táo bạo của ông lần đầu tiên ww cho người đọc được tiếp cận với mặt trái của chế độ cộng sản tại miền bắc trong giai đoạn chính quyền CS còn bưng bít mọi sự thật, sự phổ biến lại vô cùng khó khăn vì chúng ta chưa có mạng xã hội như hiện nay. Nếu tập truyện Tướng Hồi Hưu là mm cái tát đầu tiên đau điếng cho đảng Cộng Sản VN thì tập truyện ngắn Không Có Vua ấn hành vào năm 1987 là một giọt nước làm tràn ly. Báo chí và các văn nô nhà nước lđã ớn tiếng gay gắt, cho rằng nhà văn có những khuynh hướng thấp hèn, phản động. Nhưng phản ứng của người đọc thì lại khác. Tác phẩm của ông lại được đón nhận như là một ngòi bút tiêu biểu cho trí thức VN dưới chế độ CS: một người có trách nhiệm với dân tộc, chứ kk phải là những văn nô viết theo chỉ thị của nhà nước để được an thân

Tục ngữ có câu `` Sống chết có số ``. Tôi năm nay đã gần 88 tuổi nghiệm lại thấy câu tục ngữ ấy quá đúng. Quả thật trong đời tôi nhiều lần xém chết và có tới 3 lần tưởng như chắc chắn bỏ mạng mà không biết có một bàn tay mầu nhiệm nào đã tránh cho tôi thoát chết trong gang tấc. Hồi tôi mới 12 tuổi đang theo cấp trung học thì quân đội Pháp đánh chiếm Hà Nội khiến gia đình tôi phải tản cư ra ngoài ``hậu phương`` có nghĩa đơn giản là đồng quê, làng mạc. Những ngày phiên chợ, tôi thường xách giỏ theo mẹ đi mua bán thật là đông vui. Có biết đâu làm thế là chạy giặc hóa ra lại làm mồi cho giặc. Quả thật, sau khi Hà Nội bị chiếm đóng thì thành phố này coi như một thành phố chết, trống rỗng vắng tanh vì dân chúng tản cư gần như toàn bộ. Thay vì tìm cách lấy lòng dân như quân đội Mỹ sau này, bộ tham mưu Pháp lại nghĩ ra quỷ kế cho máy bay đi bắn giết dân lành một cách vô tội vạ, nhất là ở những chỗ đông người tụ họp như chợ búa, bến đò …

Hồi tôi còn là một cô vợ trẻ, tôi bị sẩy một cháu lúc lọt lòng mà chính tôi cũng suýt vong mạng kỳ đó. Phải rất lâu sau sức khỏe tôi mới hồi phục lại, nhưng mắt tôi càng lúc càng yếu dần. Chồng tôi lúc bấy giờ đang là sinh viên y khoa. Anh chẳng bỏ dịp để dùng tôi làm thí nghiệm kiến thức của anh nên anh tự mình chữa cho tôi. Anh hai của tôi lúc ấy đang sửa soạn thi ra trường Luật. Một ngày nọ, anh đến thăm tôi và lo sợ cho tình trạng của tôi. Anh cật vấn chồng tôi: “ Chú làm cái gì vậy? Chú sẽ làm hỏng mắt của Kumo mất thôi. Chú nên đem Kumo đến một bác sĩ nhãn khoa thật giỏi ngay lập tức. ”

Thuở ấu thơ, tôi sống trong một ngôi làng trù phú ven sông Hồng. Bố Mẹ tôi ra tỉnh buôn bán, để anh chị em chúng tôi sống vớI môt bà cô ruột tạI quê nhà. Cô tôi không lấy chồng, dù hồI trẻ cô cũng có nhiều ngườI nhòm ngó, mốI lái. Mẹ tôi cho biết cô quyết tâm ở vậy để hầu hạ bà nộI tôi mù lòa từ ngày ông nộI tôi qua đời. Cuộc sống của anh chị em tôi trong ngôi làng nhỏ này thật yên bình và đầy tràn hạnh phúc. Chúng tôi cũng được đi học. Trường học chỉ là một gian nhỏ trong ngôi đình làng, thế mà cũng gồm đủ cả ba lớp : Năm (cours Enfantin), Tư (cours Préparatoire) và Ba (cours Élémentaire). Trường do một thầy hương sư phụ trách. Những ai học hết lớp ba và thi đỗ sơ học yếu lược, sẽ lên huyện để tiếp tục học. Anh và chị tôi không lên huyện mà lên thẳng tỉnh vớI bố mẹ tôi.

Hồ Quý Ly trước có tên là Lê Quý Ly, biểu tự Lý Nguyên. Ông sinh năm Ất Hợi (1335), quê ở Đại Lại, Vĩnh Lộc (nay là xã Hà Đông, huyện Hà Trung, Thanh Hóa). Tổ tiên Hồ Quý Ly là Hồ Hưng Dật, vốn là người Chiết Giang bên Trung Hoa, thời Hậu Hán (947-950), sang sinh sống ở Châu Diễn (tức vùng Diễn Châu, Nghệ An). Đến thời loạn mười hai sứ quân, họ Hồ dời vào hương Bào Đột (nay là xã Quỳnh Lâm, Quỳnh Lưu, Nghệ An) và trở thành một trại chủ. Đến thời Lý, trong họ có người lấy Nguyệt Đích công chúa, sinh ra Nguyệt Đoan công chúa. Đời cháu thứ 12 của Hồ Hưng Dật là Hồ Liêm dời đến ở hương Đại Lại, Vĩnh Lộc, Thanh Hóa. Hồ Liêm làm con nuôi của Tuyên úy Lê Huấn rồi lấy họ Lê làm họ của mình. Hồ Quý Ly là cháu 4 đời của Lê Huấn, khi lên làm vua thì đổi lại họ Hồ.

Mẹ tôi sanh đẻ tổng cộng đến 12 lần, suông sẻ được 11 đứa con trai và 1 cô con gái duy nhất cả nhà quý mến như cành vàng lá ngọc, không những vì chị tôi xinh đẹp mà tính tình còn vô cùng nết na hiền hậu. Thế nhưng chị mất rất sớm, năm chị 17 tuổi giữa độ xuân xanh biết bao nhiêu thanh niên say mê ngấm ngầm theo đuổi. Chị bị lao phổi ở cái thời chúng ta đâu có thuốc men chan chứa như bây giờ. Các ông bác sĩ chỉ biết cách ly người bệnh cho khỏi lây lan khiến cuôc sống của chị tôi càng kín cổng cao tường, nét xanh xao thân hình ốm o càng tăng vẻ đẹp quý phái của chị. Rồi trong một thời gian ngắn ngủi, chị phải vĩnh viễn ra đi, an nghỉ ngàn thu giữa nơi phong cảnh tĩnh mịch của nghĩa trang Quảng Thiện, nằm giữa hai tỉnh Hà-Nội và Hà Đông.

Cơn bão từ Bắc Cực đổi hướng về Houston.  California mong một giọt mưa không có...Bão gom bao nhiêu gió...rồi gió đuổi bão đi!  Thương quá đất Cali, ai thương về không nhỉ?Mười năm nước không chảy, những dòng sông cứ trôi...những buồn bã ra khơi nhấp nhô từng lượn sóng!Biển mà còn xúc động, người chỉ biết thở dài

Buổi sáng thức dậy, nghe gân cốt đau rêm mà mừng, vì biết mình còn sống. Đại ý viết như vậy, trong một cuốn sách Mỹ mà ông Tư đọc được, làm ông thấm thía cái hạnh phúc lâng lâng của từng sớm mai khi vừa tỉnh giấc.Bạn bè cùng trang lứa với ông, nhiều người đã về với Diêm Vương khi còn trẻ măng, vì cuộc tương tàn khốc liệt dài ngày trên quê hương. Nhiều người khác gục ngã trong trại tù vì đói khát, bệnh tật, mồ hoang vùi cạn. Một số khác nữa, vì khao khát tự do mà chôn thân dưới đáy biển, hoặc chết khô giữa rừng sâu. Không ít người còn lại, tử thần cũng đã đón mời vì bạo bệnh, khi tuổi năm sáu mươi. Phần ông vẫn còn dai dẳng sống sót cũng là ân huệ trời ban, không vui hưởng tháng ngày, cũng uổng lắm sao!

Quê của Tôi là quận Bến Cát thuộc tỉnh Bình Dương ( tên xưa là Thủ Dầu Một ), từ lúc nhỏ còn đi học, học Tiểu Học ( ở Bến Cát ), học Trung Học ( ở Bình Dương và Sài Gòn ), học Đại Học ( ở Sài Gòn ), rồi vào Lính, rồi vào Tù Cộng Sản... rồi cuộc Đổi Đời Tang Thương sau Chiến Tranh... rồi  đời sống tha hương nơi xứ lạ quê người... Từ nhỏ tại quê quận Bến Cát, Tôi có hai thằng bạn trai rất thân, tên họ của hai thằng bạn nầy là Lê Văn Chơi và Trần Văn Thường... và một cô bạn gái rất thân, rất đáng yêu, họ tên là Châu Thị Ngọc Sướng... còn Tôi họ tên là Nguyễn Vân Xuyên, xin được nhấn mạnh là VÂN Xuyên chứ không phải là VĂN Xuyên như nhiều bạn bè lầm tưởng...

Các chuyên viên về xây dựng khi sửa chữa nhà thờ Đức Bà đã bất ngờ phát hiện cả một kho báu chứng tích nghề làm gạch ngói thủ công của Việt Nam trên nóc nhà thờ Đức Bà....!Điều bất ngờ là nóc nhà thờ được lợp với 24 loại ngói khác nhau, đa số là các loại ngói sản xuất ở Việt Nam như ngói Biên Hoà, Trị An, Nam Kỳ, Đông Dương, Phú Hữu (Cần Thơ), Đáp Cầu (Bắc Ninh)... Đặc biệt ngói cổ nhất là ngói Wang-Tai Sài Sòn. Khi khảo sát người ta phát hiện nhiều mảnh vỡ của ngói Wang-Tai sản xuất vào thời kỳ bắt đầu xây nhà thờ 140 năm trước. Tìm hiểu về ngói Wang-Tai thì được biết, loại ngói này được sản xuất tại chính các lò gốm Sài Gòn từ năm 1860 đến 1900 bởi doanh nhân Trương Bá Lâm (1827-1900). 

Xin chào nhau giữa bàn tayCó năm ngón nhỏ phơi bày bóng conThưa rằng những ngón thon thonChào nhau một bận sẽ còn nhớ nhauXin chào nhau giữa làn môiCó hồng tàn lệ khóc đời chửa camThưa rằng bạc mệnh xin camGiờ vui bất tuyệt xin làm cỏ cây

Tôi bước vào một tiệm bán đồ kỷ niệm ở phố Nhật tại San Francisco để tìm mua một bộ đồ trà. Tôi chọn được một bộ gồm chiếc bình và bốn chén nho nhỏ, màu thiên lý, thật dễ thương. Xong rồi, tôi dợm bước ra khỏi tiệm, định đi bộ lang thang trong buổi sáng mát dịu, trên đường phố nhiều dốc của thành phố vùng Vịnh này. Nhìn ra ngoài trời, mưa đang rơi, hơi nặng hạt. Tôi bước trở lui, vào nhìn lại bức tranh. Giống Chùa Cầu ở thành phố buồn hiu, rêu phong Hội An ngày xưa quá. Tôi không thể lầm được. Hai cô gái Nhật lúc nãy nói chuyện và chỉ dẫn cho tôi mua món quà kỷ niệm, đi qua, đi lại, đôi khi nhìn tôi cười cười, khi thấy tôi say mê nhìn bức tranh mãi không chán.

Vụ án “Về Kinh Bắc” từ chuyện Nguyễn Mạnh Hùng, bút hiệu Nam Dao, thăm chơi ở Hà Nội, xin nhà thơ Hoàng Cầm một bản chép tay tập thơ Về Kinh Bắc để đem về Canada. Nguyễn Mạnh Hùng được chính quyền VN coi là “Việt kiều yêu nước”, đã đóng góp tích cực cho phong trào ủng hộ miền Bắc, chống Mỹ và chính quyền miền Nam từ khi còn là sinh viên ở Canada. Sau khi đất nước thống nhất, anh đã nhiều lần về nước, có tham gia tư vấn cho chính phủ về kinh tế. Mặt khác, anh lại quan hệ thân thiết với các nhà văn trong nhóm Nhân Văn – Giai Phẩm, đặc biệt với nhà thơ Hoàng Cầm mà anh yêu mến.​​​​​​​

   Chị Nguyễn Thị Thu Hồng, vợ của nhà văn Nguyễn Đình Toàn, còn có nghệ danh là Hồng Ngọc, sinh ngày 12 tháng 8 năm 1943, là mẹ của một gia đình 4 con 3 trai 1 gái đều đã trưởng thành. Chị Thu Hồng mất ngày 24 tháng 2 năm 2021 tại Little Saigon. Tang lễ sẽ được cử hành vào ngày 15 tháng 3 năm 2021 tại Westminster Memorial Park. Sau đây là một trích đoạn viết về Chị Thu Hồng từ một bài viết về nhà văn Nguyễn Đình Toàn, tác giả Áo Mơ Phai, như một nén nhang tưởng nhớ Chị.

Cậu Ba nhắc, hồi nhỏ tao sợ chở con nhỏ này đi chơi. Nó hỏi bất tận làm tao trả lời muốn tắt thở.Trong ký ức của cậu, cứ đặt con bé lên yên sau xe đạp, ngay lập tức nó sẽ thẻ thọt, cậu ơi, sao cái áo cậu có màu xanh vậy, sao mồ hôi cậu có mùi chua chua vậy. Cảm hứng từ cái lưng áo to bè phần phật trước mặt nó, những câu hỏi bắt đầu tuôn tràn. Nước ở đâu mà ông trời lấy làm mưa? Nếu cậu chở con đi tới mai thì có hết đường chưa? Tại sao con chuồn chuồn biết bay mà người ta không biết? Tại sao con cá lội dưới nước không chết ngộp? Tại sao cậu cười với cái dì đẹp kia mà không cười với dì xấu xấu? Sao cậu không làm… con gái để thắt bím cho dễ thương ?

Già có cái đẹp của già. Trái chín cây bao giờ cũng ngon hơn trái giú ép. Cái sướng đầu tiên của già là biết mình … già, thấy mình già, như trái chín cây thấy mình đang chín trên cây. Nhiều người chối từ già, chối từ cái sự thật đó và tìm cách giấu cái già đi, như trái chín cây ửng đỏ, mềm mại, thơm tho mà ráng căng cứng, xanh lè thì coi hổng được. Mỗi ngày nhìn vào gương, người già có thể phát hiện những vẻ đẹp bất ngờ như những nếp nhăn mới xòe trên khóe mắt, bên vành môi, những mớ tóc lén lút bạc chỗ này chỗ nọ, cứng đơ, xơ xác … mà không khỏi tức cười!